Η κυπριακή χλωρίδα δεν εντυπωσιάζει μόνο με τη μορφή, τα χρώματα και τις μυρωδιές της, αλλά και με τα… ονόματα. Μάλιστα, κάποια φυτά προκαλούν απορία, πολλές φορές και χαμόγελο, όμως πίσω από τις απίθανες ονομασίες τους κρύβονται θεραπευτικές ικανότητες, ιδιαίτερες χρήσεις και ιδιότητες που εντυπωσιάζουν και αποδεικνύουν τη σοφία της φύσης. Ακολουθούν 2+1 φυτά της Κύπρου που δύσκολα ξεχνά κάποιος – πρώτα για το όνομα και μετά για την παρουσία τους.
Κουκκουλλόχορτον
Γνωστό και ως κλάιν, το φυτό αυτό είναι ένα άγριο, γηγενές στολίδι της κυπριακής φύσης. Πρόκειται για την ερείκη (τα γνωστά ρείκια), με επιστημονική ονομασία Erica verticillata, που ανήκει στην οικογένεια των Ερειδωδών και στα αγγλικά αποκαλείται Heath.
Πέρα από την ανθεκτικότητά του και την παρουσία του στο κυπριακό τοπίο, ξεχωρίζει και για τη σημασία του στη μελισσοκομία, αφού αποτελεί πολύτιμη πηγή τροφής για τις μέλισσες. Η λαϊκή ονομασία κουκκουλλόχορτον δεν είναι τυχαία: παλαιότερα, όσοι ασχολούνταν με την εκτροφή μεταξοσκωλήκων χρησιμοποιούσαν τα λεπτά του κλαδιά μέσα στα εκτροφεία, ώστε οι μεταξοσκώληκες να βρίσκουν στήριγμα και να υφαίνουν εκεί τα κουκούλια τους.
Αρκοσιφούναρο
Στην Κύπρο φυτρώνει ένα μικρό… «άγριο ξαδερφάκι» της γνωστής μας βρώμης, που οι ντόπιοι αποκαλούν αρκοσιφονάριν ή αρκοσιφουναρκά. Στην επιστήμη φέρει το όνομα Avena και στην αγγλική γλώσσα λέγεται απλώς «Wild oat». Ανήκει στην μεγάλη οικογένεια των Αγρωστωδών.
Πρόκειται για ένα αυτοφυές κτηνοτροφικό ζιζάνιο που αγαπά τα χωράφια με σιτηρά.
Τζιόγκος
Ο τζιόγκος, αλλιώς η γαλατούνα, γνωστή και ως γαλόχορτον (Sonchus oleraceus), είναι ένα όρθιο φυτό της οικογένειας των Συνθέτων (Compositae) που μπορεί να ζήσει είτε ως μονοετές είτε ως διετές. Στην Κύπρο συναντάται σε όλα τα υψόμετρα, από τα πεδινά μέχρι τα ορεινά, συνήθως ανάμεσα σε άλλα φυτά, όπως σε όχθες ποταμών, κήπους, περιβόλια, αμπελώνες, πορτοκαλεώνες και ελαιώνες.
Το φυτό μπορεί να μείνει σχετικά μικρό, γύρω στα 20 εκατοστά, αλλά σε ιδανικές συνθήκες μπορεί να ξεπεράσει το ένα μέτρο ύψος. Οι βλαστοί του είναι πρασινωποί και άτριχοι, και όταν κοπούν τρέχει από μέσα τους ένας γαλακτώδης χυμός – το ίδιο και από τα φύλλα του. Τα φύλλα της γαλατούνας είναι μακριά, λεία και δελτοειδή, με βαθιές τομές και οξύκορφους οδοντωτούς λοβούς, δίνοντας στο φυτό μια χαρακτηριστική, ζωηρή μορφή.
Είναι τόσο βρώσιμο όσο και φαρμακευτικό, ένας μικρός θησαυρός της φύσης που συχνά περνά απαρατήρητος στα χωράφια και τις αυλές μας.
Τα άνθη της γαλατούνας είναι μοναδικά και φωτεινά, με λαμπερό κίτρινο χρώμα, και σχηματίζουν ανισομερείς κορύβους που τραβούν το βλέμμα. Ανθίζει από Φεβρουάριο μέχρι Ιούλιο, και ο καρπός της είναι ένα μικρό αχαίνιο που φέρει πάππο — μια απαλή, βαμβακοειδή φούντα που βοηθά στη διάσπαρση των σπόρων της.
Στις παλιότερες εποχές, οι τρυφεροί βλαστοί και τα φύλλα της ήταν βασικό συστατικό στο οικογενειακό τραπέζι. Συνήθως βρασμένα με λίγο λαδολέμονο, συνόδευαν άλλα χόρτα όπως η λαψάνα και η μολόχα, προσφέροντας μια νότα φρεσκάδας και γεύσης στις παραδοσιακές συνταγές.
Η μοναδική χλωρίδα της Κύπρου, πάντα θα εντυπωσιάζει
Η αγαπημένη μας Κύπρος δεν εντυπωσιάζει μόνο με τη φυσική της ομορφιά αλλά και με τη μοναδικότητα της χλωρίδας της. Τα φυτά με τις ασυνήθιστες ονομασίες τους, μας υπενθυμίζουν πως αξίζει να ανακαλύψουμε τη φύση!
Γράφει η Χριστίνα Γεωργίου με πληροφορίες της Μεγάλης Κυπριακής Εγκυκλοπαίδειας
