Πέτρινα σπίτια, ξύλινα μπαλκόνια και μια σπάνια διάκριση από τη Europa Nostra
Σε υψόμετρο περίπου 900 μέτρων, στην περιοχή της Πιτσιλιάς, βρίσκεται ένα χωριό που μοιάζει να έχει ξεπηδήσει από μια άλλη εποχή.
Το Φικάρδου, ένα από τα πιο ιδιαίτερα χωριά της επαρχίας Λευκωσίας, διατηρεί σχεδόν αναλλοίωτη την εικόνα της παραδοσιακής κυπριακής υπαίθρου. Τα πέτρινα σπίτια, οι κεραμοσκεπές, τα ξύλινα μπαλκόνια και τα στενά δρομάκια δημιουργούν την αίσθηση ενός υπαίθριου μουσείου.
Το χωριό είναι σήμερα σχεδόν εγκαταλελειμμένο, όμως τα κτίριά του διασώζουν σημαντικά δείγματα λαϊκής αρχιτεκτονικής του 18ου αιώνα.
Το 1978 κηρύχθηκε Αρχαίο Μνημείο από το Τμήμα Αρχαιοτήτων, ενώ το 1987 τιμήθηκε με το βραβείο Europa Nostra για την προσεκτική αποκατάσταση και διατήρηση της αρχιτεκτονικής του κληρονομιάς.
Δύο από τα σημαντικότερα κτίριά του, η Οικία Κατσινιόρου και η Οικία Αχιλλέα Δημητρίου, ανήκουν στο Τμήμα Αρχαιοτήτων και έχουν μετατραπεί σε μουσεία. Στο εσωτερικό τους παρουσιάζονται εργαλεία, έπιπλα και αντικείμενα που αποκαλύπτουν πώς ήταν η καθημερινή ζωή στην κυπριακή ύπαιθρο περασμένων αιώνων.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πιθανή προέλευση της ονομασίας του χωριού. Σύμφωνα με μία εκδοχή, προέρχεται από τις λέξεις «φυγά ανδρών», καθώς στην περιοχή φέρεται να κατέφευγαν φυγάδες κατά την περίοδο μεταξύ 400 και 800 μ.Χ. Πρόκειται, ωστόσο, για ερμηνεία της ονομασίας και όχι για πλήρως επιβεβαιωμένο ιστορικό γεγονός.
Το Φικάρδου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο ένα χωριό με ελάχιστη μόνιμη ζωή μπορεί να αποκτήσει ξανά ενδιαφέρον μέσα από τη διατήρηση της πολιτιστικής του ταυτότητας.
Η εκδρομή μπορεί να συνδυαστεί με επίσκεψη στη Μονή Μαχαιρά, η οποία βρίσκεται σε απόσταση μικρότερη των 15 λεπτών με το αυτοκίνητο.
Μπορεί να μην έχει πολυάριθμους κατοίκους ή πολύβουες πλατείες, όμως το Φικάρδου διατηρεί κάτι σπανιότερο: την εικόνα μιας Κύπρου που στα περισσότερα μέρη έχει πλέον χαθεί.
Κατερίνα Χριστοφή
