Η γέννηση ενός παιδιού είναι για τις περισσότερες οικογένειες μια στιγμή γεμάτη χαρά, συγκίνηση και προσμονή. Τι γίνεται όμως όταν, πίσω από τα χαμόγελα, τις ευχές και τις πρώτες αγκαλιές με το νεογέννητο, μια μητέρα βιώνει κάτι εντελώς διαφορετικό;
Θλίψη, έντονο άγχος, ενοχές, φόβο, εξάντληση, απομόνωση και την αίσθηση ότι δεν μπορεί να ανταποκριθεί στον νέο της ρόλο. Αυτή είναι μια πραγματικότητα που πολλές γυναίκες βιώνουν μετά τον τοκετό, χωρίς όμως να βρίσκουν εύκολα το θάρρος να μιλήσουν γι’ αυτήν.
Η επιλόχεια κατάθλιψη βρέθηκε στο επίκεντρο ενός ακόμη επεισοδίου της εκπομπής «ΧΡΩΜΑΤΑ ΖΩΗΣ», με τη Χριστίνα Γεωργίου και τον Δρ Κωνσταντίνο Στυλιανίδη, Μαιευτήρα – Γυναικολόγο, να εξηγούν τι ακριβώς συμβαίνει στη γυναίκα μετά τη γέννα, ποια είναι τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούνται και πόσο σημαντική είναι η έγκαιρη αναζήτηση βοήθειας.
Όταν η μητρότητα δεν μοιάζει με αυτό που περιμέναμε
Όπως αναφέρθηκε στη συζήτηση, η κοινωνία συχνά δημιουργεί την εικόνα της «ευτυχισμένης μητέρας». Μια γυναίκα που μετά τη γέννηση του παιδιού της θα πρέπει να αισθάνεται μόνο χαρά, ευγνωμοσύνη και πληρότητα.
Η πραγματικότητα, όμως, μπορεί να είναι πολύ διαφορετική.
Μια μητέρα μπορεί να αγαπά βαθιά το παιδί της και την ίδια στιγμή να αισθάνεται θλίψη, κενό ή αδυναμία να διαχειριστεί όσα συμβαίνουν γύρω της. Και ακριβώς αυτή η αντίφαση είναι που πολλές φορές την οδηγεί στις ενοχές.
«Γιατί δεν είμαι χαρούμενη;», «Μήπως δεν είμαι καλή μητέρα;», «Τι συμβαίνει με εμένα;». Είναι σκέψεις που μπορεί να παραμείνουν κρυφές, επειδή η γυναίκα φοβάται ότι θα κριθεί ή ότι οι άλλοι θα θεωρήσουν πως δεν αγαπά το παιδί της.
Όμως η επιλόχεια κατάθλιψη δεν αποτελεί αδυναμία χαρακτήρα ούτε έλλειψη μητρικής αγάπης.
Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούνται
Η επίμονη θλίψη, το συνεχές κλάμα, η έντονη κόπωση, η απώλεια ενδιαφέροντος για πράγματα που προηγουμένως ευχαριστούσαν τη γυναίκα, το άγχος, η ευερεθιστότητα, η απομόνωση και οι έντονες ενοχές είναι ορισμένα από τα συμπτώματα που μπορούν να εμφανιστούν.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διάρκεια και η ένταση αυτών των συναισθημάτων. Δεν είναι κάθε δύσκολη ημέρα μετά τον τοκετό ένδειξη κατάθλιψης. Ωστόσο, όταν η δυσκολία επιμένει, επηρεάζει την καθημερινότητα και τη λειτουργικότητα της μητέρας ή γίνεται ολοένα πιο έντονη, χρειάζεται αξιολόγηση από ειδικό.
Η οικογένεια έχει επίσης σημαντικό ρόλο. Ο σύντροφος, οι γονείς, οι παππούδες, οι συγγενείς και οι άνθρωποι που βρίσκονται κοντά στη νέα μητέρα μπορούν να παρατηρήσουν αλλαγές στη συμπεριφορά της και να λειτουργήσουν ως ένα πρώτο δίχτυ προστασίας.
Η πίεση της «τέλειας μητέρας»
Ένα ακόμη ζήτημα που συζητήθηκε είναι η πίεση που δέχεται σήμερα μια γυναίκα να τα κάνει όλα σωστά.
Να φροντίζει το μωρό, να θηλάζει, να έχει το σπίτι σε τάξη, να δείχνει χαρούμενη, να επιστρέψει γρήγορα στην προηγούμενη ζωή της και παράλληλα να είναι μια «τέλεια μητέρα».
Οι προσδοκίες αυτές μπορούν να γίνουν ιδιαίτερα βαριές, ειδικά σε μια περίοδο κατά την οποία η γυναίκα προσπαθεί ακόμη να προσαρμοστεί στις τεράστιες αλλαγές που έχει φέρει στη ζωή της η γέννηση ενός παιδιού.
Η μητρότητα, όπως τονίστηκε, δεν είναι ένας διαγωνισμός τελειότητας. Είναι μια διαδικασία προσαρμογής, με όμορφες αλλά και δύσκολες στιγμές.
Μερικές φορές, τα λόγια πληγώνουν περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε
Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφορούσε και τον τρόπο με τον οποίο το οικογενειακό περιβάλλον μπορεί να σταθεί δίπλα στη γυναίκα.
Φράσεις όπως «έχεις ένα υγιές παιδί, τι άλλο θέλεις;», «όλες οι γυναίκες τα περνούν αυτά», «είναι απλώς μια φάση», «σκέψου θετικά» ή «πρέπει να είσαι δυνατή» μπορεί να λέγονται με καλή πρόθεση, όμως συχνά κάνουν τη γυναίκα να αισθάνεται ότι τα συναισθήματά της δεν είναι αποδεκτά.
Αυτό που χρειάζεται περισσότερο είναι να αισθανθεί ότι κάποιος την ακούει χωρίς να την κρίνει.
Μερικές φορές, η πιο ουσιαστική βοήθεια δεν είναι μια συμβουλή. Είναι ένα απλό «είμαι εδώ για σένα».
Η θεραπεία υπάρχει και η βοήθεια είναι σημαντική
Η επιλόχεια κατάθλιψη είναι μια κατάσταση που μπορεί να αντιμετωπιστεί. Ανάλογα με την περίπτωση και τις ανάγκες κάθε γυναίκας, η υποστήριξη μπορεί να περιλαμβάνει ψυχοθεραπεία, ιατρική παρακολούθηση, φαρμακευτική αγωγή όταν κρίνεται απαραίτητη, αλλά και ουσιαστική βοήθεια από το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον.
Το σημαντικότερο είναι η γυναίκα να μη μένει μόνη με αυτό που βιώνει.
Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η αναζήτηση επαγγελματικής βοήθειας μπορούν να κάνουν σημαντική διαφορά. Δεν χρειάζεται να περιμένει μέχρι η κατάσταση να γίνει αφόρητη για να ζητήσει στήριξη.
Ένα μήνυμα προς κάθε νέα μητέρα
Ίσως το πιο σημαντικό μήνυμα της συζήτησης είναι πως μια γυναίκα δεν είναι «κακή μητέρα» επειδή δυσκολεύεται.
Δεν χρειάζεται να χαμογελά συνεχώς. Δεν χρειάζεται να τα καταφέρνει όλα μόνη της. Και κυρίως, δεν χρειάζεται να ντρέπεται επειδή χρειάζεται βοήθεια.
Η μητρότητα δεν είναι πάντα όπως παρουσιάζεται στις φωτογραφίες και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Έχει στιγμές χαράς, αλλά έχει και κούραση, φόβο, αμφιβολίες και δυσκολίες.
Και το να πει μια μητέρα «δεν είμαι καλά» δεν είναι αποτυχία.
Είναι το πρώτο βήμα για να αρχίσει να αισθάνεται καλύτερα.
Η εκπομπή «ΧΡΩΜΑΤΑ ΖΩΗΣ» ανοίγει τη συζήτηση για ένα θέμα που για πολλά χρόνια παρέμενε στη σιωπή και υπενθυμίζει κάτι απλό αλλά πολύ σημαντικό: καμία γυναίκα δεν χρειάζεται να περάσει μόνη της τη δύσκολη πλευρά της μητρότητας.
Αν σας άγγιξε αυτή η συνέντευξη, μοιραστείτε την. ❤️
Ίσως, μέσα από μία κοινοποίηση, το μήνυμα να φτάσει σε μια νέα μητέρα που αυτή τη στιγμή νιώθει μόνη, φοβισμένη ή ότι δεν τα καταφέρνει.
Η επιλόχεια κατάθλιψη δεν είναι αδυναμία. Είναι μια πραγματικότητα που χρειάζεται κατανόηση, στήριξη και βοήθεια.
Μιλήστε γι’ αυτήν. Μοιραστείτε το μήνυμα. Ίσως βοηθήσει μια γυναίκα που το χρειάζεται πραγματικά.
Γράφει η Χριστίνα Γεωργίου
