Στην Πάφο, οι υπόγειες αυλές και οι δωρικοί κίονες έδωσαν το μεγαλοπρεπές όνομα. Οι ταφές συνδέονται με αξιωματούχους και αριστοκρατικές οικογένειες.
Οι Τάφοι των Βασιλέων στην Πάφο δεν πήραν το όνομά τους επειδή εκεί θάφτηκαν βασιλιάδες. Η ονομασία συνδέεται με το μέγεθος και την επιβλητικότητα των υπόγειων ταφικών κτισμάτων. Οι άνθρωποι που ενταφιάστηκαν στον χώρο ήταν ανώτεροι αξιωματούχοι και μέλη της αριστοκρατίας.
Το μνημείο ανήκει στην αρχαιολογική κληρονομιά της Κάτω Πάφου, η οποία περιλαμβάνεται από το 1980 στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Η επίσκεψη δείχνει μια πλευρά της αρχαίας πόλης διαφορετική από τα γνωστά ψηφιδωτά: τον τρόπο με τον οποίο οι εύποροι κάτοικοί της οργάνωναν τους χώρους ταφής.
Σπίτια για τους νεκρούς
Οι μνημειακοί τάφοι λαξεύτηκαν στο φυσικό πέτρωμα κατά την ελληνιστική και τη ρωμαϊκή περίοδο. Σε ορισμένους, οι ταφικοί θάλαμοι ανοίγουν γύρω από περίστυλη αυλή, δηλαδή μια αυλή με κολόνες γύρω της. Η διάταξη παραπέμπει σε κατοικία.
Αυτή η συγγένεια είναι από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του χώρου. Η αυλή, τα περάσματα και τα δωμάτια δεν υπηρετούσαν την καθημερινή ζωή, όμως χρησιμοποιούσαν μορφές που προέρχονταν από τον κόσμο των ζωντανών. Η αρχιτεκτονική συνέδεε έτσι τον θάνατο με γνώριμες εικόνες του σπιτιού.
Οι δωρικοί κίονες σε ορισμένους τάφους ενισχύουν τη μνημειακή τους όψη. Το εντυπωσιακό δεν βρίσκεται μόνο στο ύψος ή στη διακόσμηση, αλλά και στο γεγονός ότι οι χώροι αυτοί δημιουργήθηκαν με αφαίρεση υλικού από τον βράχο. Ο επισκέπτης κινείται μέσα σε μια κατασκευή που σκάφτηκε στο ίδιο το έδαφος.
Η σχέση με την Αλεξάνδρεια
Αντίστοιχες ταφικές μορφές συναντώνται στην Αλεξάνδρεια. Η ομοιότητα συνδέεται με τις στενές σχέσεις της Πάφου με την πόλη κατά την ελληνιστική εποχή. Η Κύπρος εντασσόταν τότε στον κόσμο των Πτολεμαίων, με επαφές που επηρέαζαν τη διοίκηση και τον πολιτισμό.
Οι τάφοι αποτελούν επομένως και μαρτυρία επικοινωνίας ανάμεσα σε πόλεις της ανατολικής Μεσογείου. Οι αρχιτεκτονικές ιδέες δεν σταματούσαν στην ακτή. Μεταφέρονταν, προσαρμόζονταν και αποκτούσαν τοπική μορφή, όπως φαίνεται στις λαξευτές αυλές της Πάφου.
Η περιήγηση χρειάζεται και το υπέργειο βλέμμα
Ο χώρος δεν εξαντλείται σε μία μόνο κάθοδο. Η εναλλαγή ανάμεσα στην επιφάνεια και στα υπόγεια τμήματα βοηθά να γίνει αντιληπτό το σύνολο και ο τρόπος οργάνωσης των ταφών. Η θέα από πάνω επιτρέπει επίσης να διαβαστεί η κάτοψη, πριν από την κίνηση στους θαλάμους.
Η πρόσβαση για χρήστες αμαξιδίου είναι μερική και αφορά τη θέα από την επιφάνεια. Η περιγραφή αυτή έχει σημασία: η πρόσβαση στον αρχαιολογικό χώρο δεν ισοδυναμεί με δυνατότητα καθόδου σε όλους τους λαξευτούς τάφους.
Ωράριο και εισιτήριο
Από 16 Σεπτεμβρίου έως 15 Απριλίου, οι Τάφοι των Βασιλέων ανοίγουν καθημερινά 08:30–17:00. Η γενική είσοδος είναι €2,50. Ο χώρος κλείνει ανήμερα τα Χριστούγεννα, την Πρωτοχρονιά και την Κυριακή του Ορθόδοξου Πάσχα.
Πρόκειται για ξεχωριστή επίσκεψη στην Κάτω Πάφο, με δική της είσοδο. Το όνομα μπορεί να τραβήξει αρχικά την προσοχή, αλλά η πραγματική ιστορία ανήκει στους ανθρώπους της αρχαίας πόλης και στον τρόπο που θέλησαν να μνημονεύονται.
