Η βυζαντινή εκκλησία, η κρύπτη και το ξυλόγλυπτο τέμπλο στο κέντρο της Λάρνακας. Το χειμερινό ωράριο έχει μεσημεριανή διακοπή.
Κάτω από το ιερό του Αγίου Λαζάρου στη Λάρνακα βρίσκεται ο χώρος που συνδέεται με τον τάφο του αγίου. Πάνω του, η πέτρινη εκκλησία διατηρεί μια μακρά ιστορία λατρείας, ανακατασκευών και αλλαγών. Η επίσκεψη δεν περιορίζεται στην εξωτερική όψη με το καμπαναριό: η κρύπτη και το τέμπλο είναι δύο διαφορετικές στάσεις μέσα στο ίδιο μνημείο.
Ο ναός βρίσκεται στην ομώνυμη πλατεία, σε μικρή απόσταση από την παραλιακή ζώνη. Η θέση του τον εντάσσει εύκολα σε έναν περίπατο στην παλιά Λάρνακα, αλλά η λειτουργία του ως εκκλησίας καθορίζει τον τρόπο και τον χρόνο της επίσκεψης.
Η παράδοση και η βυζαντινή οικοδομή
Η εκκλησιαστική παράδοση συνδέει τον Λάζαρο με το Κίτιο μετά την Ανάστασή του. Τον θέλει πρώτο επίσκοπο της πόλης και τοποθετεί εδώ τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Αυτή είναι η θρησκευτική αφήγηση που εξηγεί την αφιέρωση και την ιδιαίτερη θέση του ναού για τη Λάρνακα.
Η βυζαντινή οικοδομή ανάγεται στον 9ο αιώνα και συνδέεται με τον αυτοκράτορα Λέοντα ΣΤ΄. Στους αιώνες που ακολούθησαν, το κτίσμα υπέστη επεμβάσεις και απώλειες. Οι αρχικοί τρούλοι και το παλιό καμπαναριό δεν σώθηκαν όπως είχαν κατασκευαστεί, ενώ σημαντικές εργασίες αποκατάστασης έγιναν τον 17ο αιώνα.
Ο τάφος και το τέμπλο
Η κάθοδος στον χώρο κάτω από το ιερό δίνει άλλη διάσταση στην επίσκεψη. Ο χαμηλότερος αυτός χώρος συνδέει την εκκλησία με τη μνήμη του τάφου και εξηγεί γιατί το μνημείο αναπτύχθηκε ακριβώς εδώ.
Στον κυρίως ναό, το επιχρυσωμένο ξυλόγλυπτο τέμπλο συγκεντρώνει διαφορετικό ενδιαφέρον: την πυκνή διακόσμηση, τη χειρωνακτική εργασία και τη θέση των εικόνων στη λατρεία. Η αρχιτεκτονική και το εκκλησιαστικό έργο τέχνης δεν ανήκουν απαραίτητα στην ίδια ιστορική φάση. Η διάκριση βοηθά να διαβάζεται ο χώρος ως σύνολο που άλλαζε με τον χρόνο.
Το χειμερινό ωράριο
Για την περίοδο Νοεμβρίου–Φεβρουαρίου, το δημοσιευμένο ωράριο είναι Δευτέρα έως Σάββατο 08:00–12:30 και 14:30–17:30. Τις Κυριακές είναι 06:30–12:30 και 15:30–17:30. Η μεσημεριανή διακοπή έχει σημασία για όποιον συνδυάζει τον ναό με φαγητό ή βόλτα στις Φοινικούδες.
Η είσοδος στον ναό είναι δωρεάν. Δίπλα βρίσκεται το εκκλησιαστικό μουσείο, με εικόνες και θρησκευτικά κειμήλια, ως ξεχωριστός χώρος επίσκεψης. Το ωράριο του ναού δεν πρέπει να μεταφέρεται αυτόματα και στη λειτουργία του μουσείου.
Η μεγάλη λιτανεία του Αγίου Λαζάρου γίνεται πριν από το Πάσχα. Ο σημερινός περίπατος, τον Νοέμβριο, αφορά την καθημερινή ζωή του ναού και όσα διατηρεί, όχι εκείνη την ετήσια τελετή.
