Κουνουπίδι, σινάπι και προζύμι συναντιούνται σε μια κυπριακή παρασκευή που διαφέρει από το συνηθισμένο ξιδάτο.
Το προζύμι δεν χρησίμευε μόνο για το ψωμί. Στη μούγκρα γινόταν μέρος του υγρού που περιέβαλλε το κουνουπίδι, μαζί με αλάτι και σινάπι. Αυτή η συνάντηση έδινε ένα ιδιαίτερο τουρσί, με τη ζύμωση να καθορίζει τον χαρακτήρα του.
Η μούγκρα ανήκει στις κυπριακές παρασκευές που αξιοποιούσαν το ίδιο υλικό με διαφορετικό τρόπο από τη συνηθισμένη κατσαρόλα. Το κουνουπίδι μπορούσε να φαγωθεί βραστό, γιαχνί ή ωμό· εδώ περνούσε σε μια ξεχωριστή διαδικασία διατήρησης.
Το σινάπι και ο χυλός
Σε καταγεγραμμένη εκδοχή από την Κυπερούντα, το κουνουπίδι χωριζόταν σε κομμάτια και ζεματιζόταν πριν μπει στο δοχείο. Το προζύμι αραιωνόταν με νερό, ώσπου να σχηματιστεί χυλός, ενώ το σινάπι έδινε τη χαρακτηριστική πικάντικη γεύση.
Οι παραλλαγές δεν ακολουθούν όλες την ίδια αναλογία. Σε κάποιες το κοπανισμένο σινάπι προστίθεται πάνω στο κουνουπίδι, σε άλλες τα κομμάτια περνούν μέσα από αυτό. Υπάρχει και εκδοχή με ξίδι στο ζεμάτισμα. Κοινό τους στοιχείο παραμένει ο συνδυασμός κουνουπιδιού, προζυμιού και σιναπιού.
Αυτό ξεχωρίζει τη μούγκρα από ένα απλό ξιδάτο λαχανικό. Η ξινή γεύση δεν προέρχεται υποχρεωτικά μόνο από το ξίδι που προστίθεται. Το προζύμι συμμετέχει στην παρασκευή και στη μεταβολή της μέσα στο δοχείο.
Μια δεύτερη ζωή για το λαχανικό
Οι παλιές διατροφικές καταγραφές δείχνουν ότι η κουζίνα δεν χώριζε αυστηρά τα υλικά σε μία και μοναδική χρήση. Το ίδιο κουνουπίδι μπορούσε να γίνει καθημερινό φαγητό ή συνοδευτικό, ανάλογα με την προετοιμασία και τα διαθέσιμα υλικά.
Στις περιγραφές της μούγκρας συναντάται και σερβίρισμα με ελαιόλαδο. Το τραγανό λαχανικό, η οξύτητα και το σινάπι δίνουν διαφορετικό αποτέλεσμα από το μαλακό κουνουπίδι του γιαχνιού.
Οι διαφορετικές εκδοχές διατηρούν την ίδια βασική ιδέα: η ξινή ζύμη του ψωμιού συναντά το λαχανικό και το σινάπι, για μια παρασκευή με δική της θέση στο κυπριακό τραπέζι.
