Καλαβασός, το τρένο του μεταλλεύματος

Share post:

Η σιδηροδρομική γραμμή συνέδεε τα μεταλλεία με το Βασιλικό. Πίσω από τη μηχανή βρίσκεται μια ιστορία εξόρυξης και εξαγωγών.

Το τρένο της Καλαβασού μετέφερε μετάλλευμα. Η γραμμή συνέδεε τη μεταλλευτική περιοχή με το Βασιλικό, όπου η παραγωγή έφτανε στην ακτή για επεξεργασία και φόρτωση. Η διαδρομή του ακολουθούσε τις ανάγκες μιας βιομηχανίας που άλλαξε την οικονομική ζωή της περιοχής για δεκαετίες.

Η παλιά πετρελαιοκίνητη μηχανή θυμίζει ότι η σιδηροδρομική ιστορία της Κύπρου δεν περιορίστηκε στο επιβατικό τρένο. Υπήρξαν και μικρότερα δίκτυα, οργανωμένα γύρω από τα μεταλλεία και τη μεταφορά βαριών φορτίων.

Από τις έρευνες στην παραγωγή

Το νεότερο ενδιαφέρον για τα κοιτάσματα της Καλαβασού άρχισε το 1927. Η πρώτη έρευνα εντόπισε αποθέματα που δεν κρίθηκαν τότε οικονομικά εκμεταλλεύσιμα και η σχετική άδεια ανεστάλη το 1932. Η συστηματικότερη έρευνα ξανάρχισε το 1935.

Η παραγωγή ξεκίνησε το 1937 και συνεχίστηκε, με επιμέρους μεταβολές και διακοπές στα μεταλλεία, έως το 1978. Στο διάστημα αυτό εξορύχθηκαν συνολικά περίπου 5,5 εκατομμύρια τόνοι μεταλλεύματος. Οι εξαγωγές ξεπέρασαν τα τρία εκατομμύρια τόνους.

Πλατειές, Πέτρα, Μαύρη Συκιά, Λαντάρια και Μαυρίδια ήταν τα πέντε μεταλλεία της περιοχής. Το μεγαλύτερο σε αποθέματα και παραγωγή χαλκούχων μεταλλευμάτων ήταν εκείνο στα Μαυρίδια, όπου η εξόρυξη είχε αρχίσει από το 1937.

Μια καταγραφή από το 1959

Το καλοκαίρι του 1959 ο Ι. Κ. Χάτσινσον συνάντησε τη γραμμή σε λειτουργία και περιέγραψε αργότερα τη διαδρομή προς το Βασιλικό. Η μαρτυρία του δημοσιεύτηκε το 1968 στο περιοδικό της βρετανικής εταιρείας σιδηροδρόμων στενής γραμμής.

Η περιγραφή αναφέρεται σε στενή γραμμή, απότομες κλίσεις και κλειστές στροφές. Πρόκειται για στοιχεία ενός δικτύου φτιαγμένου να εξυπηρετεί το ανάγλυφο και τη μεταλλευτική παραγωγή, με διαφορετικές απαιτήσεις από έναν δρόμο επιβατικών μετακινήσεων.

Στο Βασιλικό η μεταφορά ολοκληρωνόταν με τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας και φόρτωσης. Το χωριό, τα κοιτάσματα, η γραμμή και το λιμάνι αποτελούσαν έτσι μέρη της ίδιας παραγωγικής αλυσίδας. Η μηχανή που διασώζεται επιτρέπει να ξεκινήσει κανείς από ένα χειροπιαστό αντικείμενο και να ακολουθήσει αυτή τη διαδρομή προς τα πίσω.

Related articles

Αμαθούντα, ένα αγγείο σε δύο τόπους

Στην ακρόπολη βρίσκεται αντίγραφο. Το αυθεντικό λίθινο αγγείο, με διάμετρο 3,20 μέτρα, εκτίθεται στο Λούβρο.

Καλαμοκανάς, ζωή πάνω σε ψηλά πόδια

Το ασπρόμαυρο πουλί των ρηχών νερών και η σημασία της λίμνης Ορόκλινης για τις φωλιές του.

Φικάρδου, γιορτές στα πέτρινα στενά

Από τις 21 Νοεμβρίου έως τις 6 Ιανουαρίου η γιορτινή περίοδος. Η περιήγηση μέσα στον διατηρητέο οικισμό γίνεται με τα πόδια.

Γεροσκήπου, διαμονή και μετά το καλοκαίρι

Η ακτή παραμένει βάση για μια οικογενειακή διαμονή, αλλά οι χειμερινές παροχές διαφέρουν από τις καλοκαιρινές.

Ένα ξεχωριστό προσκύνημα στην Ξυλοτύμβου: Το εκκλησάκι που ενώνει τρεις σύγχρονους Αγίους!

Στην Ξυλοτύμβου της Επαρχίας Λάρνακας, ένας ξεχωριστός χώρος πνευματικής αναφοράς προσκαλεί τον επισκέπτη να ανακαλύψει μια διαφορετική πλευρά...

ΛΕΒΕΝΤΕΙΟΣ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ: The Afterlife of Things

Η Λεβέντειος Πινακοθήκη παρουσιάζει την προσωρινή έκθεση The Afterlife of Things ΕΓΚΑΙΝΙΑ: 8 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2026 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 9 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2026 -...

Μούγκρα, όταν το προζύμι έμπαινε στο τουρσί

Κουνουπίδι, σινάπι και προζύμι συναντιούνται σε μια κυπριακή παρασκευή που διαφέρει από το συνηθισμένο ξιδάτο.

Κάτω Δρυς, η ζωή πίσω από τις αυλόπορτες

Ενα πέτρινο σπίτι με έξι δωμάτια, κλειστή αυλή και φούρνο κρατά την ιστορία ενός αγροτικού νοικοκυριού.