Από τον Θεόδωρο Αψευδή έως τους μεταγενέστερους ζωγράφους, τρεις εποχές άφησαν χρώμα στα δωμάτια του βράχου.
Το 1182–1183, ο ζωγράφος Θεόδωρος Αψευδής εργάστηκε στα μικρά δωμάτια που είχε λαξεύσει ο Νεόφυτος στο βουνό κοντά στην Τάλα. Το κελί του ασκητή, ο χώρος λατρείας και ο τάφος βρίσκονταν μέσα στον ίδιο βράχο. Αιώνες αργότερα, χρώμα προστέθηκε και σε άλλα σημεία της Εγκλείστρας.
Ο Νεόφυτος είχε χωρίσει το σπήλαιο σε δύο βασικούς χώρους. Ο ένας στέγαζε τον ναό του Τιμίου Σταυρού. Ο δεύτερος ήταν το κελί, όπου λάξευσε και τον τάφο του. Καθώς η φήμη του μεγάλωνε και συγκεντρώνονταν γύρω του άλλοι μοναχοί, έσκαψε ψηλότερα τη Νέα Σιών. Εκεί, δίπλα στον χώρο απομόνωσής του, διαμόρφωσε ένα μικρό παρεκκλήσι αφιερωμένο στον Ιωάννη τον Πρόδρομο.
Πού φαίνονται οι διαφορετικές εποχές
Οι τοιχογραφίες του Αψευδή ανήκουν στην πρώτη φάση. Περί το 1200 προστέθηκε ζωγραφική στον κυρίως ναό. Το 1503 αγιογραφήθηκε ο νάρθηκας, το τμήμα από το οποίο περνά ο επισκέπτης πριν προχωρήσει προς το εσωτερικό. Ο διαχωρισμός των χώρων βοηθά να διαβάσεις τις ζωγραφιές με τη σειρά.
Στην αρχή του 16ου αιώνα τοποθετείται και η κατασκευή του μεγάλου ναού της μονής, αφιερωμένου στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Εκεί το τέμπλο χρονολογείται στο 1544. Μέσα στην ίδια επίσκεψη συναντάς έτσι τη ζωγραφική του κελιού και του παλιού ναού στον βράχο, αλλά και την τέχνη μιας μεταγενέστερης μονής που είχε πια μεγαλώσει.
Ο.
