Στο νησί μας, είναι φορές που ο χρόνος μοιάζει να σταματά. Εκεί που οι μνήμες γίνονται ένα με την πίστη, την ηρεμία του μυαλού και τη γαλήνη της ψυχής, αυτή τη φορά, σε μια εκδρομή στην κοιλάδα της Μαραθάσας, λίγο έξω από πανέμορφο και ορεινό χωριό Καλοπαναγιώτη της Επαρχίας Λευκωσίας.
Εκεί, κάτω από μία ενιαία ξύλινη στέγη που αγκαλιάζει αιώνες ιστορίας, στέκει το μοναδικό συγκρότημα των τριών εκκλησιών – του Αγίου Ιωάννη Λαμπαδιστή, του Αγίου Ηρακλειδίου και ενός μικρού εξωκλησιού των Λατίνων. Ένα μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO, που δεν αφηγείται απλώς το παρελθόν, αλλά το ζωντανεύει.
Το συγκρότημα αυτό υπήρξε αρχικά μοναστήρι. Θα έλεγε κανείς ότι η ακριβής χρονολογία ίδρυσής του χάνεται στον χρόνο, όπως και πολλές από τις φάσεις ανοικοδόμησης και αποκατάστασης που του έδωσαν τη σημερινή του μορφή. Όμως κάθε του πέτρα, κάθε του τοιχογραφία, μαρτυρεί τη συνεχή πνευματική και καλλιτεχνική ζωή της περιοχής.
Ο ναός του Αγίου Ιωάννη του Λαμπαδιστή
Η εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Λαμπαδιστή, χτισμένη το 1731, φιλοξενεί τον τάφο του Αγίου, που χρονολογείται από τον 12ο αιώνα και βρίσκεται κάτω από τη στενή βορειοανατολική καμάρα. Το κρανίο του Αγίου φυλάσσεται σε ειδική κόγχη, ενώ η εικόνα του, έργο του 1543, καθηλώνει με τη λιτή αλλά δυνατή της έκφραση. Σε μικρή απόσταση, το Βυζαντινό Μουσείο συμπληρώνει την εμπειρία, προσφέροντας πολύτιμα τεκμήρια της εκκλησιαστικής τέχνης της Κύπρου.
Εκκλησία του Αγίου Ηρακλειδίου
Λίγα βήματα πιο πέρα, η εκκλησία του Αγίου Ηρακλειδίου, του 11ου αιώνα, ξεδιπλώνει τις δικές της ιστορίες μέσα από τοιχογραφίες του 13ου και του 16ου αιώνα. Το εντυπωσιακό ξυλόγλυπτο τέμπλο, με τις γιγάντιες μορφές του, τραβά αμέσως το βλέμμα: ο λέοντας των Λουζινιανών και ο βυζαντινός αετός στέκουν ως σιωπηλοί μάρτυρες εποχών σύγκρουσης και συνύπαρξης.
Λατινικό παρεκκλησί
Το λατινικό παρεκκλήσι, μικρό σε μέγεθος αλλά ανεκτίμητο σε αξία, φιλοξενεί την πληρέστερη σειρά ιταλο-βυζαντινών τοιχογραφιών στην Κύπρο.
Το «σύμπλεγμα» των τριών εκκλησιών δεν είναι απλώς ένας ιστορικός – θρησκευτικός χώρος. Είναι μια ζωντανή μαρτυρία της πολιτιστικής ταυτότητας της Κύπρου και ένα σημείο κατατεθέν όπου η πίστη, η τέχνη και η ιστορία συνυπάρχουν κάτω από την ίδια στέγη.
Άλλωστε, ο Καλοπαναγιώτης προσφέρεται για μια ολοκληρωμένη απόδραση, εκεί όπου η φύση, το νερό και η παραδοσιακή αρχιτεκτονική γίνονται προέκταση της ιστορίας. Τα λιθόστρωτα δρομάκια, τα τρεχούμενα νερά και το πράσινο της Μαραθάσας δημιουργούν ένα σκηνικό γαλήνης, που αναμφισβήτητα επιτρέπει σε κάθε επισκέπτη να βιώσει τον τόπο με όλες του τις αισθήσεις!
Γράφει η Χριστίνα Γεωργίου με πληροφορίες του visitcyprus.com