Ένας υπόγειος μυστικός κάτοικος!
Ο νήλιος (Typhlops vermicularis) είναι ίσως το πιο παράξενο φίδι της Κύπρου. Μικροσκοπικός και διακριτικός, περνά σχεδόν όλη του τη ζωή κάτω από τη γη, μακριά από τα ανθρώπινα βλέμματα. Παρόλο που είναι αρκετά κοινός, σπάνια τον συναντά κανείς, γι’ αυτό και παραμένει άγνωστος στους περισσότερους.
Φίδι ή γεωσκώληκας;
Με μήκος που φτάνει μόλις τα 30–35 εκατοστά και σώμα κυλινδρικό, λείο και γυαλιστερό, ο νήλιος μοιάζει εντυπωσιακά με γεωσκώληκα. Το κεφάλι του είναι τόσο μικρό και «θωρακισμένο» που δύσκολα ξεχωρίζει από το υπόλοιπο σώμα, ενώ τα μάτια του είναι σχεδόν αόρατα — απλές μικρές σκούρες κουκίδες.
Ζωή στο σκοτάδι
Η όρασή του είναι περιορισμένη· μπορεί μόνο να ξεχωρίζει φως και σκοτάδι. Για να «καταλάβει» το περιβάλλον του, χρησιμοποιεί τη γλώσσα του, όπως όλα τα φίδια, ανιχνεύοντας μυρωδιές στον αέρα. Ζει μέσα σε στοές που σκάβει μόνος του ή κρύβεται κάτω από πέτρες και βράχους.
Νυχτερινές εμφανίσεις
Αν και ζει υπόγεια, κάποιες φορές βγαίνει στην επιφάνεια, κυρίως την αυγή ή σε υγρές νύχτες. Συνήθως κινείται αργά, αλλά όταν νιώσει απειλή μπορεί να γίνει απροσδόκητα γρήγορος.
Τι τρώει;
Η διατροφή του αποτελείται κυρίως από μικρά έντομα, με ιδιαίτερη προτίμηση στα μυρμήγκια και τις προνύμφες τους. Είναι δηλαδή ένας μικρός «εξολοθρευτής» εντόμων του εδάφους.
Αναπαραγωγή
Στο τέλος της άνοιξης, το θηλυκό γεννά αυγά μέσα σε ειδικά διαμορφωμένες στοές. Δεν υπάρχουν εμφανείς διαφορές ανάμεσα σε αρσενικό και θηλυκό, κάτι που κάνει την αναγνώρισή τους ακόμα πιο δύσκολη.
Μύθοι και αλήθειες
Πολλοί πιστεύουν ότι ο νήλιος είναι δηλητηριώδης ή ακόμα και… δικέφαλος. Και τα δύο είναι μύθοι. Πρόκειται για ένα εντελώς ακίνδυνο φίδι. Η σύγχυση με «δύο κεφάλια» προκύπτει επειδή η ουρά του μοιάζει πολύ με το κεφάλι — ένα έξυπνο αμυντικό τέχνασμα.
Ένα ζώο που ζει… μακριά από τον ήλιο
Το όνομά του δεν είναι τυχαίο. «Νήλιος» ή «ανήλιος» σημαίνει αυτός που ζει χωρίς τον ήλιο — και πράγματι, πρόκειται για ένα πλάσμα που περνά σχεδόν όλη του τη ζωή κρυμμένο στο σκοτάδι.
Αν ποτέ δεις κάτι που μοιάζει με σκουλήκι αλλά κινείται… σαν φίδι, ίσως μόλις γνώρισες έναν από τους πιο μυστηριώδεις κατοίκους της Κύπρου.
Γράφει η Χριστίνα Γεωργίου με πληροφορίες της Μεγάλης Κυπριακής Εγκυκλοπαίδειας
