Η υπογονιμότητα είναι ένα ζήτημα που συχνά συνοδεύεται από αγωνία, άγχος και πολλά ερωτήματα. Για αρκετά ζευγάρια, η προσπάθεια για την απόκτηση ενός παιδιού μπορεί να μετατραπεί σε μια δύσκολη και ψυχολογικά απαιτητική διαδρομή. Την ίδια στιγμή, όμως, η εξέλιξη της ιατρικής έχει δημιουργήσει σήμερα περισσότερες επιλογές και δυνατότητες αντιμετώπισης.
Στο νέο επεισόδιο της εκπομπής «ΧΡΩΜΑΤΑ ΖΩΗΣ», η Χριστίνα Γεωργίου συζήτησε με τον μαιευτήρα – γυναικολόγο Δρ Κωνσταντίνο Στυλιανίδη για όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζουν τα ζευγάρια γύρω από την υπογονιμότητα, από τα πρώτα σημάδια που θα πρέπει να οδηγήσουν στην αναζήτηση ιατρικής βοήθειας μέχρι τις διαθέσιμες θεραπείες.
Πότε μιλάμε για υπογονιμότητα;
Η έννοια της υπογονιμότητας είναι πιθανό να προκαλεί σύγχυση σε πολλά ζευγάρια, καθώς συχνά χρησιμοποιείται χωρίς να υπάρχει σαφής εικόνα για το πότε μια δυσκολία στη σύλληψη θεωρείται πρόβλημα που χρειάζεται διερεύνηση.
Ένα από τα βασικά ζητήματα που τέθηκαν στη συζήτηση ήταν, επομένως, το πότε ένα ζευγάρι θα πρέπει να απευθυνθεί σε ειδικό και να ξεκινήσει έναν οργανωμένο έλεγχο.
Η έγκαιρη αξιολόγηση μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η γονιμότητα επηρεάζεται από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες και δεν υπάρχει μία κοινή αιτία που να εξηγεί όλες τις περιπτώσεις.
Δεν αφορά μόνο τη γυναίκα
Ένας από τους πιο διαδεδομένους μύθους γύρω από την υπογονιμότητα είναι ότι πρόκειται κυρίως ή αποκλειστικά για «γυναικείο ζήτημα».
Η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Η διερεύνηση αφορά και τον άνδρα και τη γυναίκα, καθώς παράγοντες που σχετίζονται με την ανδρική γονιμότητα μπορούν επίσης να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη δυσκολία επίτευξης εγκυμοσύνης.
Γι’ αυτό και η σύγχρονη προσέγγιση δεν αντιμετωπίζει την υπογονιμότητα ως πρόβλημα που αφορά μόνο τη γυναίκα, αλλά ως ζήτημα του ζευγαριού, το οποίο χρειάζεται συνολική και εξατομικευμένη αξιολόγηση.
Ποιες μπορεί να είναι οι αιτίες;
Οι αιτίες της υπογονιμότητας είναι πολλές και διαφορετικές. Στη γυναίκα μπορεί να σχετίζονται, μεταξύ άλλων, με προβλήματα ωορρηξίας, ορμονικούς παράγοντες, την κατάσταση των σαλπίγγων ή άλλες γυναικολογικές παθήσεις.
Αντίστοιχα, στον άνδρα μπορεί να υπάρχουν παράγοντες που επηρεάζουν την παραγωγή, την κινητικότητα ή την ποιότητα του σπέρματος.
Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, δεν εντοπίζεται μία και μοναδική αιτία, γεγονός που κάνει ακόμη πιο σημαντική την εξατομικευμένη διερεύνηση.
Η ηλικία παραμένει ένας σημαντικός παράγοντας
Ιδιαίτερη θέση στη συζήτηση είχε και ο παράγοντας της ηλικίας. Η ηλικία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν τη γυναικεία γονιμότητα, καθώς με την πάροδο του χρόνου μειώνεται σταδιακά τόσο η ποσότητα όσο και η ποιότητα των ωαρίων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει ένα απόλυτο «όριο» μετά το οποίο η εγκυμοσύνη είναι αδύνατη. Σημαίνει, όμως, ότι οι πιθανότητες μεταβάλλονται και ότι ο χρόνος μπορεί να έχει ιδιαίτερη σημασία στον οικογενειακό προγραμματισμό.
Άγχος και τρόπος ζωής
Στη συζήτηση δεν θα μπορούσε να λείπει και ο ρόλος του τρόπου ζωής. Ο Δρ Κωνσταντίνος Στυλιανίδης, επισήμανε ότι το άγχος, η διατροφή, το κάπνισμα, το σωματικό βάρος και γενικότερα οι καθημερινές συνήθειες είναι παράγοντες που συχνά απασχολούν τα ζευγάρια που προσπαθούν να αποκτήσουν παιδί.
Η εικόνα, ωστόσο, δεν είναι τόσο απλή ώστε να αποδίδεται η υπογονιμότητα αποκλειστικά στο στρες ή στον τρόπο ζωής. Η γονιμότητα είναι ένα σύνθετο ζήτημα και χρειάζεται να εξετάζεται συνολικά, χωρίς ενοχές και χωρίς την αντίληψη ότι το ζευγάρι «φταίει» επειδή δυσκολεύεται να συλλάβει. Ο μαιευτήρας – γυναικολόγος, τόνισε παράλληλα, ότι όταν ένα ζευγάρι αναζητήσει τη βοήθεια ειδικού, το πρώτο βήμα είναι η λήψη λεπτομερούς ιστορικού και η αξιολόγηση και των δύο συντρόφων.
Η εξωσωματική δεν είναι πάντα η πρώτη επιλογή
Η λέξη «υπογονιμότητα» συχνά οδηγεί αυτόματα στη σκέψη της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Ωστόσο, η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή περιλαμβάνει περισσότερες από μία επιλογές και η εξωσωματική δεν αποτελεί απαραίτητα την πρώτη λύση για κάθε ζευγάρι.
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την ηλικία, την αιτία της υπογονιμότητας, τη διάρκεια της προσπάθειας και τα αποτελέσματα των εξετάσεων.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προηγηθούν πιο απλές παρεμβάσεις ή θεραπείες, ενώ σε άλλες η εξωσωματική μπορεί να αποτελεί την καταλληλότερη επιλογή από την αρχή. Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι να ακολουθήσουν όλοι την ίδια διαδρομή, αλλά να βρεθεί η κατάλληλη προσέγγιση για κάθε ζευγάρι ξεχωριστά.
Η ιατρική εξελίσσεται, αλλά κάθε περίπτωση είναι διαφορετική
Οι εξελίξεις στον χώρο της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής έχουν διευρύνει σημαντικά τις δυνατότητες που έχουν σήμερα στη διάθεσή τους οι γιατροί και τα ζευγάρια.
Οι πιθανότητες επιτυχίας, ωστόσο, δεν είναι ίδιες για όλους. Επηρεάζονται από παράγοντες όπως η ηλικία της γυναίκας, η ποιότητα των ωαρίων και του σπέρματος, η αιτία της υπογονιμότητας και το είδος της θεραπείας.
Σημαντικό είναι επίσης να υπάρχει ρεαλιστική ενημέρωση. Τα ποσοστά επιτυχίας δεν αποτελούν εγγύηση για ένα συγκεκριμένο ζευγάρι, αλλά στατιστικές πιθανότητες που πρέπει να αξιολογούνται σε συνάρτηση με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περίπτωσης.
Μια διαδρομή που δεν είναι μόνο ιατρική
Πίσω από κάθε εξέταση, κάθε θεραπεία και κάθε προσπάθεια υπάρχουν άνθρωποι.
Η διαδικασία της διερεύνησης και της θεραπείας της υπογονιμότητας μπορεί να προκαλέσει έντονη ψυχολογική πίεση. Η αναμονή, η αβεβαιότητα, οι επαναλαμβανόμενες εξετάσεις και οι πιθανές αποτυχίες μπορούν να επηρεάσουν όχι μόνο το άτομο, αλλά και τη σχέση του ζευγαριού.
Γι’ αυτό και η ψυχολογική υποστήριξη δεν θα πρέπει να θεωρείται κάτι δευτερεύον. Η σωστή ενημέρωση, η επικοινωνία μεταξύ των δύο συντρόφων και η στήριξη από τους επαγγελματίες υγείας μπορούν να κάνουν τη διαδρομή πιο διαχειρίσιμη.
Το σημαντικότερο, ίσως, είναι να μην αντιμετωπίζεται η υπογονιμότητα ως προσωπική αποτυχία. Είναι ένα ιατρικό ζήτημα που χρειάζεται αξιολόγηση και, σε πολλές περιπτώσεις, μπορεί να αντιμετωπιστεί με τις διαθέσιμες μεθόδους της σύγχρονης ιατρικής.
Η ενημέρωση είναι το πρώτο βήμα
Το μήνυμα που αναδεικνύεται μέσα από τη συζήτηση είναι ότι ένα ζευγάρι δεν χρειάζεται να παραμένει μόνο του απέναντι στην αγωνία και την αβεβαιότητα. Η έγκαιρη αναζήτηση εξειδικευμένης βοήθειας, η σωστή διερεύνηση και η εξατομικευμένη αντιμετώπιση μπορούν να ανοίξουν τον δρόμο προς τις διαθέσιμες επιλογές.
Η υπογονιμότητα μπορεί να είναι μια δύσκολη διαδρομή, δεν σημαίνει όμως απαραίτητα αδιέξοδο. Και ίσως το πρώτο και σημαντικότερο βήμα είναι ακριβώς αυτό: η σωστή ενημέρωση, χωρίς μύθους, ενοχές και φόβο.
Η συζήτηση για την υπογονιμότητα με τον Δρ Κωνσταντίνο Στυλιανίδη στην εκπομπή «ΧΡΩΜΑΤΑ ΖΩΗΣ» ανοίγει έναν σημαντικό διάλογο γύρω από ένα θέμα που αφορά πολλά ζευγάρια, αλλά συχνά συνοδεύεται από ερωτήματα και φόβους.
Αν θέλετε να ακούσετε αναλυτικά τις απαντήσεις του Δρ Κωνσταντίνου Στυλιανίδη και να μάθετε περισσότερα για τις αιτίες της υπογονιμότητας, τις διαθέσιμες εξετάσεις και θεραπείες, την εξωσωματική γονιμοποίηση, τον ρόλο της ηλικίας και όλα όσα μπορεί να απασχολούν ένα ζευγάρι που προσπαθεί να αποκτήσει παιδί, μπορείτε να παρακολουθήσετε ολόκληρη τη συνέντευξη της εκπομπής «ΧΡΩΜΑΤΑ ΖΩΗΣ».
Γράφει η Χριστίνα Γεωργίου
