Επένδυση €20 εκατ. με τη συγχρηματοδότηση της ΕΕ, για τη μετατροπή σχολικών μονάδων σε κτήρια σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας
25 δημόσιες σχολικές μονάδες σε όλη την Κύπρο αναβαθμίζονται ριζικά ώστε να καταστούν ενεργειακά αποδοτικότερες, στο πλαίσιο του έργου «Δημιουργία Σχολείων Μηδενικής Κατανάλωσης Ενέργειας». Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού €20 εκατ., συγχρηματοδοτείται από την ΕΕ μέσω του Προγράμματος Πολιτικής Συνοχής «ΘΑλΕΙΑ2021-2027».
Στόχος είναι η δημιουργία σχολικών κτηρίων υψηλής ενεργειακής απόδοσης, τα οποία προσφέρουν βέλτιστες συνθήκες θερμικής άνεσης, επαρκή αερισμό και ενεργειακά αποδοτικό φωτισμό. Μέσα από την υλοποίηση του έργου βελτιώνεται η ποιότητα του σχολικού περιβάλλοντος προς όφελος των μαθητών, των μαθητριών και των εκπαιδευτικών, ενώ παράλληλα επιτυγχάνεται σημαντική μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και ενισχύεται η προστασία του περιβάλλοντος. Μέχρι σήμερα έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες σε 12 σχολεία, ενώ οι εργασίες στις υπόλοιπες 13 σχολικές μονάδες αναμένεται να ολοκληρωθούν στις αρχές του 2028.
Φορέας υλοποίησης του έργου είναι το Ενεργειακό Γραφείο Κύπρου, το οποίο εφαρμόζει μια ολοκληρωμένη στρατηγική ενεργειακής αναβάθμισης των δημόσιων σχολικών κτηρίων. Μέσα από το έργο, τα σχολεία μετατρέπονται σε κτήρια σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας, συμβάλλοντας τόσο στην επίτευξη των εθνικών και ευρωπαϊκών στόχων για την ενέργεια και το κλίμα, όσο και στη δημιουργία ενός ποιοτικότερου εκπαιδευτικού περιβάλλοντος.
Το έργο καινοτομεί, εισάγοντας μια νέα φιλοσοφία για το σχολικό περιβάλλον. Το ίδιο το σχολικό κτήριο λειτουργεί ως μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Η θερμική άνεση, ο σωστός αερισμός, ο φυσικός φωτισμός και η συνολική ποιότητα των εσωτερικών χώρων συμβάλλουν ουσιαστικά στη βελτίωση της ευεξίας των μαθητών, της συγκέντρωσής τους στην τάξη και κατ’ επέκταση επηρεάζουν θετικά, τα τελικά μαθησιακά αποτελέσματα. Ταυτόχρονα, τα αναβαθμισμένα σχολεία λειτουργούν ως ζωντανά παραδείγματα βιώσιμης ανάπτυξης, καλλιεργώντας την περιβαλλοντική και ενεργειακή συνείδηση της νέας γενιάς.
Εκτεταμένες παρεμβάσεις στις σχολικές μονάδες
Οι παρεμβάσεις αφορούν σχεδόν κάθε στοιχείο του σχολικού κελύφους και των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων. Περιλαμβάνουν θερμομόνωση τοίχων και οροφών, στεγανοποίηση επίπεδων οροφών, αντικατάσταση κουφωμάτων με νέα θερμομονωτικά παράθυρα και πόρτες, αντικατάσταση του υφιστάμενου φωτισμού με φωτιστικά τεχνολογίας LED, εγκατάσταση σύγχρονων συστημάτων εξαερισμού, αποκατάσταση υγρασιών και εσωτερικών επιφανειών, συντήρηση σκιάστρων όπου απαιτείται, καθώς και δημιουργία πράσινων οροφών, νέων φυτεύσεων και εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων. Πρόκειται για παρεμβάσεις που μειώνουν σημαντικά τις ενεργειακές ανάγκες των σχολικών μονάδων και βελτιώνουν το εσωτερικό μικροκλίμα, δημιουργώντας ασφαλέστερους, υγιέστερους και πιο λειτουργικούς χώρους μάθησης.
Σχολεία σε όλες τις επαρχίες
Στο έργο συμμετέχουν συνολικά 25 δημόσιες σχολικές μονάδες όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης – από την Προσχολική και Δημοτική μέχρι τη Μέση, την Τεχνική και την Ειδική Εκπαίδευση. Η γεωγραφική κατανομή περιλαμβάνει 12 σχολεία στη Λευκωσία, τέσσερα στη Λεμεσό, τρία στη Λάρνακα, τρία στην Πάφο και τρία στην ελεύθερη επαρχία Αμμοχώστου. Οι συγκεκριμένες σχολικές εγκαταστάσεις αντιστοιχούν στο 3% των 800 δημόσιων σχολικών μονάδων της χώρας, παρ’ όλα αυτά το έργο έχει ιδιαίτερη στρατηγική σημασία, καθώς δημιουργεί το πρότυπο πάνω στο οποίο μπορεί να αναπτυχθεί μια μακροπρόθεσμη στρατηγική ενεργειακής ανακαίνισης για το σύνολο των δημόσιων σχολικών κτηρίων.
Μετρήσιμα οφέλη για το περιβάλλον και το κράτος
Οι αριθμοί αποτυπώνουν με σαφήνεια τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο του έργου. Με την ολοκλήρωσή του, τα σχολεία θα εξοικονομούν ετησίως 3.785 MWh, ενώ οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα θα μειώνονται κατά περίπου 1.021 τόνους CO₂ κάθε χρόνο. Παράλληλα, περιορίζονται σημαντικά οι ανάγκες θέρμανσης και ψύξης, γεγονός που μειώνει το λειτουργικό κόστος και βελτιώνει την αποδοτικότητα των δημόσιων υποδομών.
Οδηγός για το σχολείο του μέλλοντος
Πέρα από τα άμεσα ενεργειακά και περιβαλλοντικά οφέλη, το έργο φιλοδοξεί να αποτελέσει το σημείο εκκίνησης για μια συνολική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και ανακαινίζονται τα δημόσια σχολικά κτήρια στην Κύπρο. Εισάγει μια νέα μεθοδολογία που βασίζεται σε περιβαλλοντικά, ενεργειακά και κοινωνικοοικονομικά κριτήρια και δημιουργεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για μελλοντικές παρεμβάσεις στο σύνολο των δημόσιων σχολικών κτηρίων. Μέσα από το Πρόγραμμα Πολιτικής Συνοχής «ΘΑλΕΙΑ2021-2027», που συγχρηματοδοτείται από την ΕΕ, η πράσινη μετάβαση αποκτά ουσιαστικό κοινωνικό αποτύπωμα, επενδύοντας όχι μόνο σε πιο αποδοτικές δημόσιες υποδομές, αλλά και στην ποιότητα της δημόσιας εκπαίδευσης, προς όφελος των επόμενων γενεών.
Η υλοποίηση του έργου στηρίζεται στο μοντέλο αξιολόγησης ενεργειακών αναγκών που αναπτύχθηκε μέσω του ευρωπαϊκού έργου PEDIA, στο πλαίσιο του προγράμματος Horizon 2020. Το κατασκευαστικό σκέλος συγχρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα Πολιτικής Συνοχής «ΘΑλΕΙΑ2021-2027», ενώ η τεχνική υποστήριξη χρηματοδοτείται από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Project Development Assistance (PDA) και το έργο PEDIA.
