Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε νέες κατευθυντήριες γραμμές με στόχο την προώθηση του βιώσιμου τουρισμού στις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000, επιδιώκοντας να συνδυάσει την τουριστική ανάπτυξη με την αποτελεσματική προστασία της φύσης και της βιοποικιλότητας.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, το δίκτυο Natura 2000 αποτελεί τον βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη διατήρηση της φύσης, περιλαμβάνοντας περισσότερες από 27.000 προστατευόμενες περιοχές σε όλα τα κράτη-μέλη. Συνολικά καλύπτει περίπου το 18,6% της χερσαίας έκτασης και το 10,5% των θαλάσσιων περιοχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στόχος η ισορροπία ανάμεσα στον τουρισμό και τη φύση
Οι νέες οδηγίες επισημαίνουν ότι ο τουρισμός μπορεί να αναπτυχθεί εντός των περιοχών Natura 2000, αρκεί να μην επηρεάζει αρνητικά τα προστατευόμενα οικοσυστήματα, τους οικοτόπους και τα είδη που φιλοξενούν.
Το έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προωθεί έναν τρόπο διαχείρισης που επιτρέπει την αξιοποίηση των φυσικών περιοχών χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η διατήρησή τους, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον οικοτουρισμό και στις υπεύθυνες μορφές ταξιδιού που ωφελούν τόσο το περιβάλλον όσο και τις τοπικές κοινωνίες.
Η συμβολή του τουρισμού στην οικονομία
Ο τουριστικός τομέας εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της ευρωπαϊκής οικονομίας. Το 2024 συνεισέφερε περίπου 807 δισεκατομμύρια ευρώ, που αντιστοιχούν στο 7,1% της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας της ΕΕ, ενώ στηρίζει περισσότερες από 20 εκατομμύρια θέσεις εργασίας.
Ειδικά στις περιοχές Natura 2000, οι επισκέψεις δημιουργούν ετήσια οικονομική δραστηριότητα που εκτιμάται μεταξύ 50 και 85 δισεκατομμυρίων ευρώ, υποστηρίζοντας έως και 2 εκατομμύρια θέσεις πλήρους απασχόλησης, κυρίως σε αγροτικές, παράκτιες και ορεινές περιοχές.
Το «παράδοξο της διατήρησης»
Η Κομισιόν επισημαίνει ότι όσο πιο ελκυστική και σωστά προστατευμένη είναι μια φυσική περιοχή, τόσο περισσότερο αυξάνεται η επισκεψιμότητά της. Αυτό, ωστόσο, μπορεί να δημιουργήσει νέες πιέσεις στο φυσικό περιβάλλον, όπως υποβάθμιση οικοτόπων, όχληση της άγριας ζωής, ρύπανση και υπερεκμετάλλευση των φυσικών πόρων.
Για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων προτείνεται ένα πλαίσιο τεσσάρων βασικών βημάτων:
- Εντοπισμός των πιέσεων, των κινδύνων και των πιθανών οφελών που προκύπτουν από τον τουρισμό.
- Αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας κάθε περιοχής.
- Ενίσχυση της ενημέρωσης και της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης των επισκεπτών.
- Εφαρμογή κατάλληλων μέτρων διαχείρισης και προστασίας.
Παράλληλα, προωθούνται δράσεις όπως η στρατηγική διαχείριση επισκεπτών, οι εκπαιδευτικές εκστρατείες, οι οργανωμένες ξεναγήσεις, η συμμετοχή των πολιτών σε δράσεις προστασίας της φύσης και η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων.
Συνεργασία για τη διατήρηση της φύσης
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η επιτυχία του βιώσιμου τουρισμού προϋποθέτει στενή συνεργασία ανάμεσα στις δημόσιες αρχές, τους φορείς του τουρισμού, τις τοπικές κοινότητες, τις περιβαλλοντικές οργανώσεις και τον επιχειρηματικό κόσμο.
Το Natura 2000 παραμένει το μεγαλύτερο συντονισμένο δίκτυο προστατευόμενων περιοχών στον κόσμο και αποτελεί βασικό εργαλείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προστασία της βιοποικιλότητας. Παράλληλα, ο νέος Κανονισμός για την Αποκατάσταση της Φύσης ενισχύει τις προσπάθειες ανάκαμψης των χερσαίων και θαλάσσιων οικοσυστημάτων μέσω δεσμευτικών στόχων αποκατάστασης.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, η προστασία της φύσης και η τουριστική ανάπτυξη μπορούν να συνυπάρξουν, αρκεί να βασίζονται σε σωστό σχεδιασμό, υπεύθυνη διαχείριση και διαρκή συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
Κατερίνα Χριστοφή
Πηγή wn news
