Η Μεσογειακή διατροφή — εκείνο το διατροφικό πρότυπο που συναντάμε σε χώρες του νότου όπως η Κύπρος — συχνά αναφέρεται ως ένα από τα ισχυρότερα στοιχεία πίσω από την υγεία και τη μακροζωία εκατομμυρίων ανθρώπων. Αλλά τι δείχνουν οι επιστημονικές μελέτες συγκεκριμένα για την Κύπρο και τις επιπτώσεις αυτού του τρόπου ζωής στην υγεία μας;
🥗
Τι είναι η Μεσογειακή Διατροφή;
Η Μεσογειακή διατροφή δεν είναι απλώς «δίαιτα»· είναι ένας τρόπος ζωής που στηρίζεται στο καθημερινό φαγητό, τον κοινωνικό δεσμό γύρω από το τραπέζι και την παράδοση της κοινής κατανάλωσης. Παραδοσιακά περιλαμβάνει πλούσια κατανάλωση λαχανικών, φρούτων, οσπρίων, ελαιολάδου, ψαριών και μέτρια πρόσληψη γαλακτοκομικών και κρασιού — στοιχεία που έχουν αναγνωριστεί και από την UNESCO ως Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά της ανθρωπότητας.
📊
Τι Λένε τα Κυπριακά Επιστημονικά Δεδομένα;
Μια σημαντική μελέτη που εξέτασε την τήρηση της Μεσογειακής διατροφής στον κυπριακό πληθυσμό διαπίστωσε ότι όσοι είχαν υψηλότερη «Mediterranean diet score» — δηλαδή ακολουθούσαν πιο πιστά το διατροφικό πρότυπο — είχαν χαμηλότερο κίνδυνο πολλαπλών χρόνιων παθήσεων (multi-morbidity) σε σχέση με όσους δεν ακολουθούσαν αυτό το πρότυπο. Αυτή η σχέση παρέμεινε στατιστικά σημαντική ακόμα και όταν λήφθηκαν υπόψη παράγοντες όπως ηλικία, φύλο, κάπνισμα και φυσική δραστηριότητα.
Αυτό σημαίνει ότι η τήρηση ενός παραδοσιακού μεσογειακού τρόπου διατροφής έχει σημαντική επίδραση στη μείωση χρόνιων παθήσεων, οι οποίες συχνά σχετίζονται με μειωμένη ποιότητα ζωής και μικρότερη διάρκεια ζωής.
🧠
Πώς Συνδέεται με τη Μακροζωία;
Ερευνητικά δεδομένα από άλλες μελέτες σε πληθυσμούς που ακολουθούν μεσογειακές διατροφικές συνήθειες δείχνουν ότι η μεσογειακή διατροφή:
- σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων και εγκεφαλικών επεισοδίων (π.χ. μείωση κινδύνου εμφράγματος και εγκεφαλικού) σύμφωνα με μεγάλη διεθνή έρευνα που δημοσιεύθηκε πρόσφατα.
- μπορεί να επιβραδύνει την σωματική παρακμή που σχετίζεται με την ηλικία και να υποστηρίξει καλύτερη συνολική υγεία με την πάροδο των χρόνων.
- συσχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού ανάμεσα σε κυπριακές γυναίκες όταν υπάρχει υψηλή κατανάλωση λαχανικών, ψαριών και ελαιολάδου.
Αν και μελέτες σε Κύπρο είναι λιγότερες σε πλήθος από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν έντονη τάση υπέρ της υγείας και της προληπτικής πρόληψης που συσχετίζεται με τη Μεσογειακή διατροφή.
🧀
Γιατί αυτό έχει σημασία για εμάς στην Κύπρο;
Σε αντίθεση με πολλές άλλες περιοχές του κόσμου, όπου η διατροφή τείνει να γίνεται πιο επεξεργασμένη και βασισμένη σε υψηλή κατανάλωση κόκκινου κρέατος και ζάχαρης, η παραδοσιακή κυπριακή κουζίνα διατηρεί ακόμα στοιχεία που ταιριάζουν με τις μεσογειακές αρχές — υψηλή πρόσληψη λαχανικών, φρούτων, ψαριών, όσπριων και ελαιολάδου. Ακόμη και παραδοσιακά προϊόντα όπως το χαλούμι μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας ισορροπημένης προσέγγισης όταν καταναλώνονται με μέτρο, καθώς συνδέονται με την παραδοσιακή διατροφή και τον κοινωνικό χαρακτήρα του φαγητού.
🍋
Τελικό Συμπέρασμα
Τα συμφραζόμενα από τις μελέτες δείχνουν ότι:
- Η Μεσογειακή διατροφή είναι περισσότερο από μια απλή δίαιτα — είναι τρόπος ζωής που ευθύνεται για την καλύτερη υγεία και ενδεχομένως τη μακροζωία.
- Στην Κύπρο, υπάρχουν επιστημονικές ενδείξεις ότι όσοι ακολουθούν αυτό το πρότυπο έχουν χαμηλότερες πιθανότητες για χρόνιες ασθένειες.
- Παγκόσμιες και διεθνείς μελέτες επιβεβαιώνουν ότι τέτοιοι διατροφικοί κανόνες μπορούν να επηρεάσουν θετικά καρδιαγγειακή και εγκεφαλική υγεία, πιθανώς συμβάλλοντας σε υψηλότερο προσδόκιμο ζωής
Κατερίνα Χριστοφή