Όλοι μας, λίγο ή πολύ, αναζητούμε το Σαββατοκύριακο μικρές εξορμήσεις, είτε με παρέα είτε μόνοι, για να απολαύσουμε τις ομορφιές του νησιού μας. Ιδιαίτερα τώρα, μετά τις βροχές, που το πράσινο της φύσης φαίνεται να λάμπει πιο έντονα από ποτέ.
Σε απόσταση τριών περίπου χιλιομέτρων από το ορεινό χωριό Νικητάρι της Επαρχίας Λευκωσίας χτισμένη στην ανατολική πλευρά ενός μικρού ποταμού, βρίσκεται η εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, γνωστή ευρύτερα και ως η Παναγία της Φορβιώτισσας. Ένας κρυφός θρησκευτικός θησαυρός, θα έλεγε κανείς, στο βουνό που αγκαλιάζει το τοπίο με την ήρεμη φυσική του ομορφιά.
Βυζαντινές τοιχογραφίες που κοσμούν τον ναό
Ο συγκεκριμένος ναός αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά βυζαντινά μνημεία της Κύπρου, ενώ από το 1985 κατέχει περίοπτη θέση στον κατάλογο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO. Στο εσωτερικό της διατηρούνται μερικές από τις σπουδαιότερες βυζαντινές τοιχογραφίες του νησιού, δημιουργίες που καλύπτουν μια μακρά περίοδο από τον 12ο έως τον 17ο αιώνα.
Η ονομασία της εκκλησίας και ο ιδρυτής της
Πρόκειται για μια μικρή εκκλησία από πέτρα της περιοχής ξεπροβάλλει με την αμφικλινή στέγη της, καλυμμένη με επίπεδα κεραμίδια. Κάποτε αποτελούσε το καθολικό της Μονής των Φορβίων, από την οποία πήρε και την ονομασία του. Σύμφωνα με επιγραφή που σώζεται πάνω από τη νότια είσοδο και χρονολογείται στα έτη 1105–1106, ιδρυτής της Μονής ήταν ο Μάγιστρος Νικηφόρος Ισχύριος, ο οποίος αργότερα έγινε μοναχός με το όνομα Νικόλαος. Η ίδρυση της Μονής τοποθετείται στο 1099 και η λειτουργία της συνεχίστηκε αδιάλειπτα και κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, έως τα τέλη του 18ου αιώνα, οπότε και εγκαταλείφθηκε.
Τα δύο βασικά τμήματα του ναού
Ο ναός διαρθρώνεται σε δύο βασικά τμήματα: τον μονόχωρο, καμαροσκέπαστο κυρίως χώρο λατρείας και τον νάρθηκα, ο οποίος προστέθηκε σε μεταγενέστερη φάση, συγκεκριμένα στο δεύτερο μισό του 12ου αιώνα. Ένα ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό χαρακτηριστικό του νάρθηκα είναι ότι οι πλευρικοί του τοίχοι καταλήγουν σε αψίδες, στοιχείο που αποδίδεται σε επιρροές από την αρχιτεκτονική παράδοση της Κωνσταντινούπολης, η οποία πιστεύεται ότι ήταν η γενέτειρα του καλλιτέχνη. Ήδη από τον 12ο αιώνα, ο ναός προστατευόταν με δεύτερη, εξωτερική ξύλινη στέγη, καλυμμένη με επίπεδα αγκιστρωτά κεραμίδια. Στη σημερινή εποχή δεν διατηρούνται ορατά κατάλοιπα υπόλοιπων κτισμάτων.
Η επίσκεψη στο Ναό της Παναγίας της Φορβιώτισσας στο Νικητάρι δεν είναι απλώς μια εκδρομή αλλά ένα ταξίδι στην ιστορία και τη γαλήνη που προσφέρει το βουνό. Κάθε στιγμή εκεί, υπενθυμίζει στους επισκέπτες πως η ομορφιά και η ηρεμία βρίσκονται ακόμη κρυμμένες σε μέρη που περιμένουν να τα ανακαλύψουμε!
Γράφει η Χριστίνα Γεωργίου με πληροφορίες του Κ.Σ. Νικηταρίου, visitcyprus.com & visitsolea.com