Λίγα μόλις χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Δρούσεια, στην καρδιά της επαρχίας Πάφου, στέκει ταπεινή αλλά αγέρωχη η Μονή Αγίου Γεωργίου του Νικοξυλίτη. Ένα μνημείο που δεν επιβάλλεται με το μέγεθός του, αλλά συγκινεί με το βάρος της ιστορίας που κουβαλά.
Η ίδρυσή της μονής χάνεται στα βάθη των αιώνων. Ανάμεσα στον 9ο και 10ο αιώνα, μοναχοί που εγκατέλειψαν παλαιότερη μονή εξαιτίας των αραβικών επιδρομών, αναζήτησαν καταφύγιο και ελπίδα σε αυτόν τον λόφο. Εκεί, μέσα στη σιωπή της φύσης, ύψωσαν έναν νέο οίκο προσευχής αφιερωμένο στον Άγιο Γεώργιο – έναν τόπο πίστης, αντοχής και πνευματικής δύναμης.
Από την ακμή στην παρακμή – η δοκιμασία και η σιωπηλή αντοχή της μονής
Κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας, η μονή γνώρισε ημέρες ακμής και ευημερίας. Απέκτησε πλούτη, κτήματα και μετόχια, συγκαταλεγόμενη ανάμεσα στις πιο σημαντικές μονές του νησιού μας. Όμως η ιστορία δεν στάθηκε πάντοτε γενναιόδωρη. Το 1808, σε μια εποχή δοκιμασίας για το νησί, η εκποίηση μεγάλου μέρους της περιουσίας της σημάδεψε την αρχή της παρακμής της, και συγκεκριμένα «όταν οι Τούρκοι κρατούσαν ομήρους όλους τους μητροπολίτες του νησιού και προκειμένου να τους απελευθερώσουν ζητούσαν από τον κυπριακό λαό ένα υπέρογκο ποσό».
Σύμφωνα με ιστορικές πηγές, «τότε αποφασίστηκε η εκποίηση μέρους της ακίνητης περιουσίας των πλουσιότερων ναών και μονών, με σκοπό την απελευθέρωση των επισκόπων». Ανάμεσα στις πιο εύπορες μονές ξεχώριζε και η Μονή του Αγίου Γεωργίου του Νικοξυλίτη, μια μονή με μεγάλη δύναμη και εκτεταμένη περιουσία. Ωστόσο, σημαντικό κομμάτι από τα κτήματά της πέρασε τελικά σε ιδιώτες, αλλάζοντας την εικόνα και την επιρροή της στην περιοχή.
Από το άλλοτε ακμαίο μοναστήρι απέμεινε η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. Ανακαινισμένη το 1923 ύστερα από πυρκαγιά και πληγωμένη από τους σεισμούς της δεκαετίας του ’50, συνεχίζει να στέκει ως πετρόκτιστη μονόκλιτη βασιλική – απλή, λιτή, σχεδόν ασκητική. Το εσωτερικό της, με το ταπεινό εικονοστάσι και τις λιγοστές εικόνες, δεν επιδιώκει να εντυπωσιάσει· επιδιώκει να γαληνέψει.
Μια μονή, πλούσια σε μνήμες
Σήμερα, η μονή δεν είναι πια πλούσια σε κτήματα. Είναι, όμως, πλούσια σε μνήμες. Κάθε πέτρα της μοιάζει να ψιθυρίζει προσευχές περασμένων αιώνων, κάθε ρωγμή της αφηγείται μια δοκιμασία που ξεπεράστηκε.
Και έτσι, στους σιωπηλούς λόφους της Δρούσειας, η ιστορία δεν μένει κλεισμένη στο παρελθόν – αναπνέει, επιμένει και συνεχίζει να αντηχεί μέσα στον χρόνο.
Γράφει η Χριστίνα Γεωργίου με πληροφορίες του akamas.org & Φωτογραφίες: visitpafos.org.cy
