Κάθε τέτοια εποχή, που ο αέρας δροσίζει και για λίγο θυμίζει αληθινό χειμώνα, πολλοί από εμάς αρχίζουμε να σχεδιάζουμε μικρές αποδράσεις∙ ταξίδια που μας ξεκουράζουν, μας ανανεώνουν και να μας φέρνουν λίγο πιο κοντά στη φύση.
Κι εκεί, ανάμεσα στις κατάφυτες πλαγιές της ορεινής Κύπρου, η Πλατανιστάσα της Επαρχίας Λευκωσίας ξεχωρίζει σαν ένας κρυμμένος θησαυρός. Ένας τόπος που προσφέρεται τόσο για ήρεμες οικογενειακές στιγμές όσο και για περιπλάνηση στα μονοπάτια και τα γραφικά σοκάκια του χωριού.
Πώς εντοπίζεις το χωριό και πού είναι χτισμένο;
Πρόκειται για ένα μικρό χωριό της Πιτσιλιάς, που απέχει από τη Λευκωσία — αν πάει κανείς από τον δρόμο Λευκωσίας–Περιστερώνας–Ορούντας–Κάτω Μονής–Γεφυριού Παναγιάς — 58 χιλιόμετρα, και 40 χιλιόμετρα αν πάρει τον δρόμο Λευκωσίας–Ανθούπολης–Αγροκηπιάς–Γεφυριού Παναγιάς.
Η Πλατανιστάσα βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 940 μέτρων και είναι χτισμένη σε ορεινή περιοχή με έντονο ανάγλυφο, όπου στενές και βαθιές κοιλάδες εναλλάσσονται με απότομες κορυφές που ξεπερνούν τα 1000 μέτρα. Το τοπίο διασχίζεται και διαμορφώνεται από τα νερά του ποταμού Σερράχη, παραπόταμου της Περιστερώνας γι’ αυτό και οι εικόνες που αντικρίζει κανείς όταν επισκεφτεί την κοινότητα είναι εντυπωσιακές.
Οι τρεις εκδοχές του ονόματος της Πλατανιστάσας
Σε παλαιούς χάρτες, η Πλατανιστάσα καταγράφεται είτε ως «Platanista» είτε ως «Piatanista», ενώ η προέλευση της ονομασίας του χωριού φαίνεται να έχει τρεις εκδοχές.
Η πρώτη εκδοχή ερμηνεύει το όνομα ως φυτώνυμο, προερχόμενο από το δένδρο πλάτανο. Στην ουσία, Πλατανιστάσα υποδηλώνει έναν τόπο όπου κυριαρχούν τα πλατάνια.
Σύμφωνα με τη δεύτερη εκδοχή, το όνομα του χωριού προέρχεται από τη λέξη «Παλάτι», που αναφέρεται στο εξοχικό μέγαρο των Φράγκων ευγενών και της Βασιλικής οικογένειας, το οποίο βρισκόταν στο κέντρο του σημερινού χωριού, στην περιοχή γνωστή ως «Βασιλιάς». Έτσι, Πλατανιστάσα σημαίνει «κώμη που στέκει γύρω από το Παλάτι», με τη λέξη να εξελίσσεται από Παλατιστάσα σε Πλατανιστάσα.
Η τρίτη εκδοχή συνδέει την ονομασία με το πεταλοειδές σχήμα του χωριού, που θυμίζει πλατάνα. Σημειώνεται ότι πλατάνα ήταν και ένα πεταλοειδές μέταλλο που τοποθετούνταν στο κάτω και πίσω μέρος των «ποδίνων», κυρίως των τοπικών υποδημάτων «τσαγκαροποδίνων», που φορούσαν παλαιότερα οι κάτοικοι της περιοχής Πιτσιλιάς.
Το να επισκέπτεσαι μια κοινότητα δεν σημαίνει απλώς να βρίσκεσαι εκεί· σημαίνει να αναγνωρίζεις την ιστορία της, να κατανοείς τις ρίζες της και να εκτιμάς την αξία που κρύβεται στο όνομά της.
Πάμε μια εκδρομή;
Γράφει η Χριστίνα Γεωργίου με πληροφορίες του Κ.Σ. Πλατανιστάσας