Μια λευκή πρόσοψη δίπλα στο κύμα, μια είσοδος κρυμμένη μέσα στον βράχο, μια κεραμοσκεπή ανάμεσα στα δέντρα. Τα μικρά εκκλησάκια της Κύπρου δίνουν συχνά τον πιο όμορφο προορισμό σε μια εκδρομή. Το MenoumeKypro επιλέγει πέντε στάσεις που συνδυάζουν ιδιαίτερο τοπίο, αρχιτεκτονική και θρησκευτική κληρονομιά. Πρόκειται για συντακτική ταξιδιωτική πρόταση, χωρίς σειρά αξιολόγησης, και όχι για αντικειμενική κατάταξη των «ομορφότερων» ναών του νησιού.
Άγιοι Σαράντα, Πρωταράς: ένα εκκλησάκι μέσα στη σπηλιά
Στην περιοχή του Φανού, στους λόφους του Πρωταρά, οι Άγιοι Σαράντα ξεχωρίζουν επειδή ο ίδιος ο βράχος γίνεται τοίχος και στέγη. Ο μικρός πετρόκτιστος τρούλος προδίδει την παρουσία του εξωκλησιού μέσα στο φυσικό σπήλαιο. Η αφιέρωσή του αφορά τους Σαράντα Μάρτυρες της Σεβάστειας. Είναι μια στάση για όποιον αναζητά κάτι διαφορετικό από το συνηθισμένο παραθαλάσσιο τοπίο.
Για την επίσκεψη: Η επίσημη δημοτική έκδοση αναφέρει πρόσβαση από χαλικόδρομο ή μονοπάτια της φύσης. Προτίμησε σταθερά παπούτσια και επίσκεψη με το φως της ημέρας· έλεγξε επιτόπου την κατάσταση της διαδρομής, ιδιαίτερα μετά από βροχή. Πηγή: Δήμος Παραλιμνίου–Δερύνειας.
Άγιος Νικόλαος, Περνέρα: λευκό και γαλάζιο στο αλιευτικό καταφύγιο
Ανάμεσα στο αλιευτικό καταφύγιο του Αγίου Νικολάου και την παραλία Λούμα, στην Περνέρα, το μικρό εξωκλήσι μοιάζει φτιαγμένο για να συνομιλεί με τη θάλασσα. Η λευκή όψη και ο γαλάζιος τρούλος του δημιουργούν μια εικόνα που θυμίζει Αιγαίο. Η αφιέρωση στον προστάτη των ναυτικών ταιριάζει απόλυτα με τη θέση του δίπλα στις βάρκες.
Για την επίσκεψη: Συνδύασέ το με περίπατο στην ακτή. Στον ναό πραγματοποιούνται γάμοι και βαπτίσεις, επομένως η πρόσβαση στο εσωτερικό και οι φωτογραφίες χρειάζονται διακριτικότητα όταν τελείται ακολουθία. Πηγή: Visit Famagusta.
Αγία Θέκλα, Σωτήρα: μικρός ναός με ανοιχτό θαλασσινό ορίζοντα
Στο παραλιακό μέτωπο της Σωτήρας, κοντά στην ομώνυμη παραλία, η Αγία Θέκλα προσφέρει έναν ακόμη λόγο για στάση δίπλα στη θάλασσα. Ο σημερινός ναός βρίσκεται κοντά σε κατάλοιπα παλαιοχριστιανικής βασιλικής, ενώ δυτικά του υπάρχει υπόγειος λαξευτός χώρος λατρείας, γνωστός ως κατακόμβη της Αγίας Θέκλας. Η γοητεία του τόπου βρίσκεται στη συνύπαρξη της λιτής εκκλησιαστικής εικόνας με το παράκτιο τοπίο.
Για την επίσκεψη: Αναζήτησε το εξωκλήσι της Αγίας Θέκλας στη Σωτήρα, στην επαρχία Αμμοχώστου. Για τον υπόγειο χώρο ακολούθησε τη σήμανση και τις επιτόπιες οδηγίες πρόσβασης· η περιγραφή του αξιοθέατου δεν εγγυάται ότι κάθε τμήμα είναι ανοικτό. Πηγή: Visit Famagusta.
Παναγία της Ασίνου, κοντά στο Νικητάρι: η ομορφιά της κεραμοσκεπής

Περίπου τρία χιλιόμετρα από το Νικητάρι, η Παναγία της Ασίνου, γνωστή και ως Παναγία Φορβιώτισσα, αλλάζει τον ρυθμό της εκδρομής. Η επικλινής κεραμοσκεπή και το φυσικό περιβάλλον δίνουν στον μικρό ναό μια ήρεμη, γήινη παρουσία. Στο εσωτερικό διασώζονται τοιχογραφίες από τον 12ο έως τον 17ο αιώνα. Ανήκει στα δέκα ζωγραφισμένα εκκλησιαστικά μνημεία του Τροόδους που περιλαμβάνονται στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Για την επίσκεψη: Το Visit Cyprus αναφέρει δωρεάν είσοδο και πρόσβαση για άτομα με τροχοκάθισμα. Για το άνοιγμα του ναού επιβεβαίωσε το ωράριο πριν ξεκινήσεις, στο +357 99 830329. Πηγή: Υφυπουργείο Τουρισμού — Visit Cyprus.
Άγιος Σωζόμενος, Γαλάτα: μια μικρή στάση στην καρδιά της Σολέας
Στο κέντρο της Γαλάτας, ο Άγιος Σωζόμενος δείχνει πόση ομορφιά μπορεί να κρύβει ένας μικρός ξυλόστεγος ναός. Χτίστηκε και διακοσμήθηκε το 1513, σύμφωνα με την επιγραφή πάνω από τη δυτική είσοδο. Η στέγη του προεκτείνεται σε στοά σχήματος Π, ενώ οι τοιχογραφίες αποτελούν τον βασικό θησαυρό του. Εδώ η στάση συνδυάζεται εύκολα με μια βόλτα στο χωριό.
Για την επίσκεψη: Το Visit Cyprus αναφέρει άνοιγμα κατόπιν συνεννόησης, δωρεάν είσοδο και τηλέφωνο +357 99 671776. Επικοινώνησε πριν από τη διαδρομή για να επιβεβαιώσεις ότι θα μπορέσεις να μπεις. Πηγή: Υφυπουργείο Τουρισμού — Visit Cyprus.
Πριν βάλεις μπρος
Οι τρεις παραθαλάσσιες και σπηλαιώδεις στάσεις βρίσκονται στην επαρχία Αμμοχώστου, ενώ η Ασίνου και η Γαλάτα προσφέρονται για ξεχωριστή εξόρμηση στην επαρχία Λευκωσίας. Μην τις αντιμετωπίσεις ως μία σύντομη ενιαία διαδρομή. Τα ωράρια και οι συνθήκες πρόσβασης μπορούν να αλλάξουν. Σεβάσου την ενδυμασία που αρμόζει σε χώρους λατρείας, τις ακολουθίες και τυχόν περιορισμούς φωτογράφισης.
Κεντρική φωτογραφία: Άγιοι Σαράντα, Πρωταράς — Ssu, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Χωρίς δημιουργική επεξεργασία· ενδέχεται αυτόματη αλλαγή μεγέθους ή περικοπή προεπισκόπησης από το portal. Οι άδειες αφορούν τις αντίστοιχες φωτογραφίες.
