Στη Γεροσκήπου, η Αγία Παρασκευή ξεχωρίζει από τη σειρά των τρούλων της. Ο ναός έχει πέντε τρούλους και τρία κλίτη, μια διάταξη που σπανίζει στην Κύπρο. Βρίσκεται κοντά στην πλατεία και αποτελεί μία από τις πιο καθαρές αφορμές να σταθείς στη Γεροσκήπου πέρα από μια σύντομη στάση στον δρόμο προς την Πάφο.
Η εκκλησία ανάγεται στη βυζαντινή περίοδο. Στο εσωτερικό, διαφορετικές φάσεις ζωγραφικής φανερώνουν ότι η χρήση και η φροντίδα της συνεχίστηκαν για πολλούς αιώνες.
Το κτίριο πριν από τις εικόνες
Από έξω φαίνονται οι καμπύλες των τρούλων και ο τρόπος που συνδέονται με τη χαμηλότερη στέγαση. Η όψη δίνει μια πρώτη ιδέα για το πώς οργανώνεται ο χώρος στο εσωτερικό. Οι τρούλοι διαδέχονται ο ένας τον άλλο και το βλέμμα μετακινείται μαζί τους.
Μέσα, οι τοιχογραφίες καταλαμβάνουν επιφάνειες που ακολουθούν τη δομή του ναού. Η ζωγραφική έχει προστεθεί σε διαφορετικές περιόδους. Ετσι, μια επίσκεψη χρειάζεται να ξεχωρίζει το παλιότερο κτίσμα από τις παραστάσεις που το κάλυψαν αργότερα.
Τι άλλαξε στο κτίριο
Οι τρεις μεγαλύτεροι τρούλοι καλύπτουν το κεντρικό κλίτος. Οι άλλοι δύο βρίσκονται στα πλάγια, βόρεια και νότια του κεντρικού. Η κατανομή εξηγεί τη μορφή που φαίνεται από έξω και βοηθά να προσανατολιστείς μέσα στον ναό.
Στο δυτικό άκρο έγινε επέκταση, πιθανότατα τον 19ο αιώνα, με αφαίρεση του παλαιότερου τοίχου. Επομένως, η σημερινή είσοδος και η έκταση του εσωτερικού περιλαμβάνουν μεταγενέστερη εργασία. Στη νοτιοανατολική πλευρά προστίθεται μικρός τετράγωνος χώρος με τρούλο, άλλο ένα στοιχείο που διαφοροποιεί την κάτοψη.
Η συντήρηση των τοιχογραφιών από το 1974 έως το 1977 αποκάλυψε την πρώιμη παράσταση του σταυρού. Ο καθαρισμός έφερε στο φως μια φάση που δεν ήταν ορατή προηγουμένως. Η εικόνα που έχει ο επισκέπτης σήμερα προκύπτει και από την εργασία της συντήρησης.
Ενας σταυρός και μια εικόνα με δύο όψεις
Κατά τις εργασίες συντήρησης αποκαλύφθηκε κοκκινωπός σταυρός, ζωγραφισμένος απευθείας πάνω στην πέτρα. Ανήκει σε πρώιμο τύπο διακόσμησης. Η παρουσία του δίπλα σε μεταγενέστερες τοιχογραφίες δείχνει πόσο διαφορετική μπορούσε να είναι η όψη των τοίχων σε παλαιότερη φάση.
Στον ναό σώζεται και αμφιπρόσωπη εικόνα του 15ου αιώνα. Στη μία πλευρά απεικονίζεται η Παναγία και στην άλλη η Σταύρωση. Το ίδιο ξύλινο αντικείμενο φέρει δύο παραστάσεις, που προορίζονταν να διαβάζονται σε διαφορετικές στιγμές της λατρευτικής χρήσης του.
Το αναρτημένο ωράριο επίσκεψης είναι Δευτέρα έως Σάββατο, 08:30–13:00 και 14:00–16:30. Για επίσκεψη την Κυριακή προβλέπεται προηγούμενη διευθέτηση. Η είσοδος είναι δωρεάν.
