Δικηγόρος, βουλευτής και δήμαρχος Λεμεσού, ο Χριστόδουλος Σώζος σκοτώθηκε ως εθελοντής τον Δεκέμβριο του 1912.
Ο Χριστόδουλος Σώζος ήταν δήμαρχος της Λεμεσού όταν έφυγε ως εθελοντής για τους Βαλκανικούς Πολέμους. Σκοτώθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 1912 στη Μανωλιάσσα, στον λόφο του Προφήτη Ηλία, απέναντι από το Μπιζάνι. Η τελευταία αυτή απόφαση έμεινε το πιο γνωστό μέρος της ζωής του.
Πριν από το μέτωπο υπήρχαν, όμως, η νομική, η δημοσιογραφία, η εκπαίδευση και η τοπική πολιτική. Η διαδρομή του συνδέεται με μια Λεμεσό που διαμορφωνόταν στις αρχές του 20ού αιώνα, μέσα στο πλαίσιο της βρετανικής αποικιακής διοίκησης.
Αθήνα, Κερύνεια, Κτήμα, Λεμεσός
Ο Σώζος γεννήθηκε στη Λεμεσό και σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών από το 1888 έως το 1892. Μετά την επιστροφή του εργάστηκε αρχικά ως δικηγόρος στην Κερύνεια, στη συνέχεια στο Κτήμα και από το 1898 στη γενέτειρά του.
Η επαγγελματική του ζωή πέρασε επομένως από διαφορετικές κυπριακές πόλεις, προτού συνδεθεί σταθερά με τη Λεμεσό. Η νομική κατάρτιση έγινε η βάση μιας ευρύτερης δημόσιας δραστηριότητας, σε χρόνια όπου οι τοπικοί θεσμοί λειτουργούσαν κάτω από την αποικιακή εξουσία.
Από τα φοιτητικά του χρόνια είχε σχέση και με τον Τύπο. Συνεργαζόταν με την αθηναϊκή «Ακρόπολη» και έστελνε ανταποκρίσεις στην εφημερίδα «Ενωσις» της Λάρνακας. Η γραφή και η δημόσια παρέμβαση προηγήθηκαν της δημαρχίας του.
Η πολιτική δράση
Διετέλεσε μέλος του Νομοθετικού Συμβουλίου την περίοδο 1901–1906 και ξανά το 1907–1911. Αργότερα συμμετείχε και στο Εκτελεστικό Συμβούλιο, το 1911–1912. Η δημαρχιακή του θητεία στη Λεμεσό άρχισε το 1908 και ολοκληρώθηκε με τον θάνατό του το 1912.
Το 1906 παρέμεινε για επτά μήνες στο Λονδίνο, με δικά του έξοδα, αναπτύσσοντας επαφές για τα κυπριακά ζητήματα. Επανήλθε στην πόλη για τον ίδιο σκοπό το 1912. Η δράση του επομένως δεν περιοριζόταν στα διοικητικά όρια του δήμου.
Παράλληλα συνδέθηκε με τα Ελληνικά Εκπαιδευτήρια Λεμεσού ως έφορος. Η εκπαίδευση αποτελούσε έναν ακόμη χώρο δημόσιας ευθύνης, δίπλα στη δικηγορία και στην πολιτική του παρουσία.
Ενας τοπικός θεσμός το 1901
Ο Σώζος ήταν ανάμεσα στους ιδρυτές του Λαϊκού Ταμιευτηρίου Λεμεσού το 1901. Η συμμετοχή αυτή τον τοποθετεί και στην ιστορία των οικονομικών θεσμών της πόλης, σε εποχή κατά την οποία η συγκέντρωση αποταμιεύσεων και η πρόσβαση σε χρηματοδότηση αποκτούσαν νέες οργανωμένες μορφές.
Το στοιχείο αυτό συμπληρώνει την εικόνα ενός ανθρώπου που έδρασε σε πολλούς τομείς της αστικής ζωής. Ο δήμος, το σχολείο, ο Τύπος και το ταμιευτήριο ήταν διαφορετικοί θεσμοί, αλλά συνδέονταν με τα ίδια ερωτήματα για την ανάπτυξη της τοπικής κοινωνίας.
Η απόφαση του 1912
Στους Βαλκανικούς Πολέμους κατατάχθηκε ως εθελοντής στο Α΄ Σύνταγμα Πεζικού. Η συμμετοχή του ακολουθούσε και μια οικογενειακή ιστορία εθελοντικής δράσης: ο πατέρας του είχε πολεμήσει στην Κρήτη το 1866.
Πέθανε στη μάχη της Μανωλιάσσας τον Δεκέμβριο του 1912. Αφησε τη σύζυγό του Ερμιόνη και έναν γιο. Στη Λεμεσό, το όνομά του διατηρήθηκε ως εκείνο ενός δημάρχου του οποίου η δημόσια πορεία έληξε μακριά από την πόλη, στο μέτωπο.
