Πόλεις, χωριά και άνθρωποι στο φωτογραφικό ταξίδι του John Thomson. Οι εικόνες του διατηρούν μια Κύπρο που περνούσε σε νέα διοίκηση.
Το φθινόπωρο του 1878 ο Τζον Τόμσον ταξίδεψε στην Κύπρο με τη φωτογραφική μηχανή του. Αποτύπωσε δρόμους, εκκλησίες, τοπία και ανθρώπους τη χρονιά που το νησί περνούσε από την οθωμανική στη βρετανική διοίκηση.
Οι εικόνες του δημοσιεύτηκαν στο Λονδίνο το 1879, σε δίτομο έργο με εξήντα φωτογραφίες. Το θέμα του ήταν η Κύπρος και οι κάτοικοί της, μαζί με τις δικές του παρατηρήσεις από το ταξίδι.
Οι άνθρωποι μέσα στον τόπο
Στο Αυγόρου φωτογράφισε μια ομάδα ανθρώπων μέσα σε σπίτι: έναν άνδρα, γυναίκες και παιδιά. Η φωτογραφία συνδέει τα πρόσωπα με τον χώρο της κατοικίας τους, αντί να τα απομονώνει από τη ζωή του χωριού.
Στη Λάρνακα, η λήψη του Αγίου Λαζάρου έγινε με το κοιμητήριο μπροστά από τον ναό. Η εικόνα καταγράφει μια παλαιότερη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου, χρήσιμη για όποιον γνωρίζει τη σημερινή εκκλησία.
Στη Λεμεσό αποτύπωσε τον κεντρικό δρόμο που έτρεχε παράλληλα με την ακτή. Στην περιγραφή του μιλούσε για τα εμπορικά καταστήματα και τις συναλλαγές που παρατηρούσε, βάζοντας στην ίδια αφήγηση τα κτίρια και την οικονομική ζωή της πόλης.
Η Λευκωσία πίσω από τη φωτογραφία
Στη λήψη της Αγίας Σοφίας, που λειτουργούσε ήδη ως τέμενος Σελιμιγιέ, το μεγάλο κτίριο προβάλλει πίσω από χαμηλότερα σπίτια. Μπροστά του διακρίνονται άνθρωποι και ζώα στον δρόμο.
Η φωτογραφία δεν δείχνει ένα απομονωμένο μνημείο. Κρατά μαζί του την κλίμακα της γειτονιάς και τις μορφές που κινούνταν γύρω του. Αυτή η συνύπαρξη δίνει στις παλιές εικόνες αξία και για την ιστορία της καθημερινότητας.
Ενας επισκέπτης της εποχής του
Οι φωτογραφίες του Τόμσον χρειάζονται και το ιστορικό τους πλαίσιο. Το βιβλίο γράφτηκε στην αρχή της βρετανικής διοίκησης και οι περιγραφές του εκφράζουν συχνά προσδοκίες για όσα θα έφερνε η νέα εξουσία.
Ο φωτογράφος παρατηρούσε ανθρώπους και τόπους μέσα από τη δική του θέση και τις ιδέες της εποχής του. Η ανάγνωση των εικόνων μαζί με τα κείμενα επιτρέπει να αναγνωρίσουμε τόσο όσα κατέγραψε όσο και τον τρόπο με τον οποίο επέλεξε να τα παρουσιάσει.
