Ακούει στο όνομα κουρκουτάς. Κάποιοι το λένε κροκοδειλάκι της Κύπρου και πρόκειται για την ίσως πιο γνωστή κυπριακή σαύρα. Αν και είναι κάπως τρομακτική και ανατριχιαστική, οι ιδιαιτερότητες της είναι περισσότερες από όσο θέλουμε να πιστεύουμε, που αξίζει πραγματικά να μάθουμε περισσότερα γι’ αυτήν.
Το επιστημονικό όνομα αυτής της σαύρας είναι «Laudakia cypriaca» και πρόκειται για ένα κοινό ενδημικό υποείδος στην Κύπρο, το οποίο προστατεύεται από την Ευρωπαϊκή νομοθεσία 92/43/ΕΟΚ και ανήκει στην οικογένεια «Agamide». Σύμφωνα με το Κυπριακό Κέντρο Περιβαλλοντικής Έρευνας και Εκπαίδευσης (ΚΥΚΠΕΕ) η νομοθεσία αυτή αναφέρεται στη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων και της άγριας πανίδας σε ευρωπαϊκό έδαφος και έχει εφαρμοσθεί με τη δημιουργία του δικτύου ειδικών ζωνών προστασίας «Natura 2000».
Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του κουρκουτά; Πού κρύβεται συνήθως και ποια είναι η περίοδος αναπαραγωγής του; Είναι δηλητηριώδης ή όχι;
Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά του;
Ο κουρκουτάς είναι ημερόβια σαύρα μεσαίου μεγέθους που κυμαίνεται από μερικά εκατοστά μέχρι και σχεδόν μισό μέτρο. Όλα τα είδη του φέρουν το χαρακτηριστικό, τριγωνικό κεφάλι, το οποίο καλύπτεται από μικρές πλάκες, εντούτοις μπορεί να διαφέρουν από την εξωτερική εμφάνιση και το χρώμα τους.
Ξεχωρίζει, επίσης, από τον καλοσχηματισμένο λαιμό του και από την επιδερμίδα του, η οποία είναι έντονα ακανθώδη, ιδιαίτερα στη ραχιαία του περιοχή, στις πλευρές και στην ουρά.
Ήξερες ότι η ουρά του σε σχέση με το υπόλοιπο του σώμα είναι συνήθως πιο κοντή και έχει κυλινδρικό σχήμα;
Ποια είναι συνήθως η κρυψώνα του;
Ο κουρκουτάς, «κατοικεί» συνήθως, βραχώδεις περιοχές αλλά και σε ερείπια σπιτιών. Εκεί, μπορεί να βρει πιο εύκολα καταφύγιο και να προστατευτεί. Συχνά, κρύβεται, σε σχισμές βράχων ή σε τρύπες τοίχων. Γνώριζες ότι με το να φουσκώνει το σώμα του, νιώθει περισσότερη ασφάλεια;
Ο κουρκουτάς, μεταξύ άλλων:
- Δραστηριοποιείται κυρίως την ημέρα.
- Ανήκει στην κατηγορία των ταχύτατων δρομέων.
- Καταπίνει την τροφή του και δεν χρησιμοποιεί τα δόντια του διότι είναι μικρά για τη μάσηση της τροφής.
- Τρώει κυρίως, χερσαία ασπόνδυλα όπως είναι τα σαλιγκάρια και άλλα μικρά έντομα.
Πότε είναι η περίοδος αναπαραγωγής του;
Πολλοί από εμάς, φοβόμαστε τον κουρκουτά, κυρίως όταν κάνει την εμφάνισή τους την περίοδο του καλοκαιριού. Μάθε όμως τον αγώνα που κάνει μέχρι να γεννήσει! Ζευγαρώνει δύο φορές το χρόνο, ενώ κρύβει τα αυγά του στις σχισμές μεγάλων βράχων. Η περίοδος αναπαραγωγής του διαρκεί περίπου δύο μήνες, μεταξύ Απριλίου και Μαΐου. Ήξερες ότι γεννάει περίπου 3-10 αυγά κάθε φορά;
Είναι δηλητηριώδης ή όχι;
Σίγουρα, αρκετοί θεωρούν ότι ο κουρκουτάς είναι επικίνδυνο και δηλητηριώδες ερπετό και πιθανόν, η εμφάνισή του να είναι η αιτία για να δίνεται αυτή η κακιά εντύπωση. Παρόλα αυτά, αντιθέτως. Ο κουρκουτάς είναι εντελώς ακίνδυνο και δειλό ερπετό, ενώ όταν ενοχληθεί ή νιώσει ότι απειλείται, δραπετεύει γρήγορα προς την κρυψώνα του.
Ιδιαιτερότητες, λοιπόν, όπως και οι άνθρωποι, έχει και ο κουρκουτάς, όπως και όλα τα υπόλοιπα πλάσματα της γης. Αυτό που έχουμε να κάνουμε είναι να τα σεβαστούμε και να τα αποδεχτούμε, προσπαθώντας να συνεισφέρουμε με ατομική και ομαδική προσπάθεια στη διατήρηση της βιοποικιλότητας.
Μαθαίνουμε γι’ αυτά λοιπόν, λέμε «όχι» στη θανάτωση ή στην παγίδευση και τα αφήνουμε να ζήσουν. Άλλωστε, κάθε ύπαρξη διαφορετικού είδους, αξίζει να υπάρχει.
Γράφει η Χριστίνα Γεωργίου, με πληροφορίες του Κυπριακού Κέντρου Περιβαλλοντικής Έρευνας και Εκπαίδευσης (ΚΥΚΠΕΕ)
