Στην καρδιά της οροσειράς του Τροόδους, εκεί όπου το φυσικό τοπίο συναντά τη μνήμη των αιώνων, στέκουν ορισμένα από τα πιο σημαντικά τεκμήρια της βυζαντινής καλλιτεχνικής παράδοσης της Κύπρου μας. Πρόκειται για τις τοιχογραφημένες εκκλησίες που βρίσκονται στο Τροόδους – μνημεία ανεκτίμητης αξίας που διαφυλάσσουν μέχρι και σήμερα σπάνια δείγματα βυζαντινής και μεταβυζαντινής μνημειακής ζωγραφικής, καλύπτοντας μια μακρά ιστορική διαδρομή από τον 11ο μέχρι τον 19ο αιώνα.
Δέκα από αυτούς τους ναούς έχουν αναγνωριστεί διεθνώς και περιλαμβάνονται στον κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.
Ανάμεσα σ’ αυτά τα μνημεία ξεχωρίζει η εκκλησία της Παναγίας της Ποδίθου, γνωστή και ως Ποδύθου. Ο ναός βρίσκεται στο βόρειο άκρο της κοιλάδας της Σολέας, σε μια καταπράσινη γωνιά της κεντρικής οροσειράς του Τροόδους. Είναι χτισμένος μέσα στη στενή και εύφορη κοιλάδα του ποταμού Κλάριου, αλλιώς Καρκώτη, λίγα μόλις εκατοντάδες μέτρα βόρεια της Γαλάτας και αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του φυσικού και πολιτιστικού τοπίου της περιοχής.
Αξίζει να σημειωθεί ότι από το 1985, η Παναγία Ποδίθου συγκαταλέγεται επίσημα στα Μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική της σημασία για την ιστορία, την τέχνη και την ταυτότητα του νησιού μας.
Το μνημείο αποτελεί το καθολικό μικρής ομώνυμης Μονής, που ιδρύθηκε το 1502 με χορηγία του Δημητρίου ντε Κορόν και της συζύγου του Ελένης. Η μονή λειτούργησε έως τις αρχές του 19ου αιώνα, αλλά εγκαταλείφθηκε μετά τα γεγονότα του 1821. Στα μέσα του 19ου αιώνα φιλοξένησε το πρώτο Δημοτικό σχολείο της Γαλάτας.
Πρόκειται για μονόχωρο ξυλόστεγο ναό με ορθογώνια κάτοψη και μεταγενέστερη στοά στις τρεις πλευρές του. Ο λιτός ζωγραφικός διάκοσμος σώζεται σε περιορισμένα τμήματα, με μεταγενέστερες τοιχογραφίες του 17ου αιώνα να απεικονίζουν τους Αποστόλους Πέτρο και Παύλο.
Σήμερα, ο ναός της Παναγίας της Ποδίθου στέκει ως σιωπηλός μάρτυρας της ιστορικής και πνευματικής πορείας του τόπου. Αναμφισβήτητα, αποτελεί πολύτιμο τεκμήριο της τοπικής κληρονομιάς, υπενθυμίζοντας τη διαχρονική σχέση της κοινότητας και της Κύπρου γενικότερα, με την ιστορία και την πίστη.
Γράφει η Χριστίνα Γεωργίου με πληροφορίες του Τμήματος Αρχαιοτήτων
