Για δεκαετίες, η εικόνα των φλαμίνγκο στην Αλυκή Ακρωτηρίου ήταν συνώνυμη με τον κυπριακό χειμώνα. Χιλιάδες ροζ σιλουέτες πάνω στο νερό, ένα φυσικό θέαμα που θύμιζε ότι η Κύπρος βρίσκεται σε έναν από τους σημαντικότερους μεταναστευτικούς διαδρόμους της Μεσογείου. Φέτος όμως, το τοπίο άλλαξε δραματικά.
Σύμφωνα με όσα κατατέθηκαν στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος, ο αριθμός των φλαμίνγκο που καταγράφηκαν τον τελευταίο μήνα στην Αλυκή Ακρωτηρίου και στη λίμνη Μακριά κατέρρευσε από τις 13.000 προηγούμενων ετών στα μόλις 47 άτομα. Ένας αριθμός που δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας: το οικοσύστημα βρίσκεται σε κρίση.
Ένας υγρότοπος διεθνούς σημασίας σε κατάρρευση
Η Αλυκή Ακρωτηρίου και η λίμνη Μακριά αποτελούν περιοχή προστατευόμενη από τη Σύμβαση Ramsar, φιλοξενώντας περίπου το 2% όλων των ειδών πτηνών που έχουν καταγραφεί στην Κύπρο. Πρόκειται για έναν από τους πιο σημαντικούς υγροτόπους του νησιού — και όμως, σήμερα απειλείται με οικολογική κατάρρευση.
Ο ανώτερος λειτουργός της Υπηρεσίας Θήρας, Νίκος Κασίνης, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι η ποιότητα των υδάτων που καταλήγουν στις λίμνες δεν επιτρέπει πλέον την επιβίωση των πουλιών. Όπως εξηγήθηκε, η παρουσία νερού ακόμη και σε περιόδους παρατεταμένης ανομβρίας αποτελεί ένδειξη μολυσμένων εισροών και όχι φυσικής αναπλήρωσης.
«Το σύστημα έχει καταρρεύσει»
Περιβαλλοντικές οργανώσεις, όπως το BirdLife Cyprus και η Terra Cypria, μιλούν ξεκάθαρα για κατάρρευση του οικοσυστήματος. Το νερό δεν πληροί πλέον τις προϋποθέσεις για να στηρίξει τη ζωή των πτηνών, ενώ η λίμνη Μακριά περιγράφεται ως ένας χώρος που έχει μετατραπεί σε βαλτώδη περιοχή με χαρακτηριστικά απορροής λυμάτων.
Οι πιέσεις από μεγάλες αναπτύξεις στην περιοχή φαίνεται να επιδεινώνουν την κατάσταση, με καταγγελίες ότι εργολάβοι απορρίπτουν νερά χωρίς να τηρούν τους περιβαλλοντικούς όρους αδειοδότησης, προκαλώντας ανεπανόρθωτη ζημιά στον υγρότοπο.
Ανομία, λύματα και καθυστερήσεις
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι και η εικόνα που περιέγραψε ο Δήμαρχος Κουρίου, Παντελής Γεωργίου, ο οποίος συντονίζει από το περασμένο φθινόπωρο οκτώ εμπλεκόμενους φορείς από την Κυπριακή Δημοκρατία και τις Βρετανικές Βάσεις. Όπως ανέφερε, στην περιοχή επικρατεί γενικευμένη αταξία, ενώ οι κοινότητες Ασωμάτου και Ακρωτηρίου εξακολουθούν να στερούνται αποχετευτικού συστήματος.
Ο κίνδυνος μόνιμης μόλυνσης του υδροφορέα είναι πλέον ορατός, με τον δήμαρχο να επισημαίνει ότι έχουν ήδη εντοπιστεί και διακοπεί συγκεκριμένες πηγές λυμάτων από υποστατικά που δεν ήταν συνδεδεμένα με το αποχετευτικό δίκτυο.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκάλεσαν οι αναφορές για αγωγό που καταλήγει στην περιοχή Lady’s Mile, όπου —σύμφωνα με καταγγελίες— απορρίπτονται έως και 500 τόνοι ακατέργαστων λυμάτων την ώρα, σε σημεία όπου ο κόσμος κολυμπά και ψαρεύει.
Έκκληση για άμεση δράση
Κατά τη συζήτηση στη Βουλή, οι βουλευτές εξέφρασαν έντονη δυσαρέσκεια για τις καθυστερήσεις στη λήψη μέτρων. Έγινε λόγος ακόμη και για συνεχιζόμενο περιβαλλοντικό έγκλημα, ενώ ζητήθηκε η παρέμβαση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για πλήρη έλεγχο της διαχείρισης της Αλυκής Ακρωτηρίου.
Η Επιτροπή Περιβάλλοντος προειδοποίησε ότι, εάν δεν ληφθούν άμεσα και ουσιαστικά μέτρα, μέσα στα επόμενα χρόνια κινδυνεύει να χαθεί έως και το μισό της Αλυκής, με μη αναστρέψιμες συνέπειες όχι μόνο για τη βιοποικιλότητα, αλλά και για τη δημόσια υγεία.
Η σιωπή των φλαμίνγκο δεν είναι απλώς μια περιβαλλοντική είδηση. Είναι ένα προειδοποιητικό σημάδι για το πώς η αμέλεια, η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και η καθυστέρηση στη λήψη αποφάσεων μπορούν να εξαφανίσουν μέσα σε λίγα χρόνια ό,τι η φύση δημιούργησε σε αιώνες.
Κατερίνα Χριστοφή