Εσύ άκουσες ξανά στην Κύπρο να λένε σε κάποιο άτομο ότι είναι «νυχτοπάππαρος»; Αν όχι… καιρός να μάθεις τους λόγους!
Μεταφορικά, ο νυχτοπάππαρος στην Κύπρο ονομάζεται ο άνθρωπος που αγρυπνά και εργάζεται τη νύχτα. Σύμφωνα με τη Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, «νυχτοπαππαρεύκω», σημαίνει «αναζητώ κάτι τη νύκτα» ή «γυρίζω» ή «εργάζομαι στα σκοτεινά».
Τι σημαίνει όμως στην πραγματικότητα «νυχτοπάππαρος»;
Στην πραγματικότητα, ο νυχτοπάππαρος είναι ένα από τα 19 κυπριακά είδη νυχτερίδας. Μάλιστα, η Κύπρος αποτελεί τη μοναδική Ευρωπαϊκή χώρα που φιλοξενεί το είδος αυτό. Η συγκεκριμένη νυχτερίδα είναι πολύ μεγαλύτερη από τα άλλα είδη γι’ αυτό και πολλοί την αποκαλούν και ως «μεγάλη ιπτάμενη ποντίκα». Οι βαθιές κοιλότητες βράχων, οι μεγάλες σπηλιές και τα παλιά λατομεία είναι το καταφύγιό της.
Είναι νυχτόβιο ζώο, καθώς δραστηριοποιείται μόνο τη νύχτα.
Πώς αλλιώς ονομάζεται;
Λέγεται και φρουτονυχτερίδα (fruit bat), καθώς είναι η μοναδική νυχτερίδα στο νησί μας που τρέφεται με φρούτα, ενώ τα υπόλοιπα είδη τρέφονται με έντομα και άλλα αρθρόποδα (ασπόνδυλα ζώα). Τα χρυσόμηλα, οι μαραπέλλες, τα σταφύλια, τα μέσπιλα, τα κεράσια αλλά και τα φοινίκια, είναι κάποια φρούτα τα οποία λατρεύει να τρέφεται.
Λόγω του ότι είναι φρουτοφάγο είδος, θεωρήθηκε και από το κράτος ως επιβλαβές θηλαστικό για τις καλλιέργειες. Το 1927 μέχρι το 1983, μάλιστα, το κράτος άρχισε εκστρατεία καταπολέμησης των νυχτοπάππαρων.
Μία μέθοδος καταπολέμησης ήταν η δηλητηρίαση τους μέσα στις σπηλιές, που είχε ως αποτέλεσμα και την καταστροφή ολόκληρου του οικοσυστήματος των σπηλιών. Η θανάτωση δε των νυχτοπάππαρων, «από μη ειδικευμένα στην αναγνώριση των ειδών άτομα, είχε ως αποτέλεσμα την εξολόθρευση και άλλων ειδών νυχτερίδας».
Γι’ αυτό τα τελευταία χρόνια, ο πληθυσμός της φρουτονυχτερίδας παρουσιάζει σοβαρή μείωση, με τα αρμόδια Τμήματα του κράτους να λαμβάνουν δράσεις προστασίας της, ακολουθώντας Ευρωπαϊκές οδηγίες και συμβάσεις.
Σε τι βοηθούν γενικότερα νυχτερίδες;
Ήξερες ότι οι νυχτερίδες γενικότερα:
- Συμβάλλουν στη βιολογική απαλλαγή γεωργικών καλλιεργειών από επιβλαβή έντομα καθώς τρέφονται μ’ αυτά;
- Λόγω του ότι οι φρουτονυχτερίδες, για παράδειγμα, καταναλώνουν βαροψημένα φρούτα, οι γεωργοί περιορίζουν τα χημικά εντομοκτόνα καθώς καταπολεμούνται με τη βοήθεια τους;
- Βοηθούν στη γονιμοποίηση των φυτών καθώς μπορούν να μεταφέρουν γύρη;
- Τα περιττώματά τους μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως λίπασμα;
Ίσως τελικά ν’ αφήσουμε πίσω τις δεισιδαιμονίες;
Παρόλα αυτά, αν και εσφαλμένα όλα τα είδη των νυχτερίδων έχουν παρεξηγηθεί με διάφορες δεισιδαιμονίες – πιθανόν λόγω της παράξενης μορφής τους ή και λόγω της δραστηριοποίησής τους στη νύχτα, εντούτοις δεν βλάπτουν καθόλου τον άνθρωπο.
Και επειδή πολλοί έχουμε στο νου μας την εξής εικόνα: «μια νυχτερίδα κρεμασμένη ανάποδη με το κεφάλι προς τα κάτω, είναι έτοιμη να μας επιτεθεί», ας μάθουμε το εξής: τα πράγματα δεν είναι καθόλου έτσι! Ο λόγος που βρίσκεται κρεμασμένη ανάποδα με το κεφάλι προς τα κάτω… είναι επειδή ξεκουράζεται.
Είναι καιρός, λοιπόν να αναθεωρήσουμε κάποιες σκέψεις μας;
Γράφει η Χριστίνα Γεωργίου