Το 2026 αναμένεται να είναι μια ξεχωριστή χρονιά για τους λάτρεις του ουρανού και της αστρονομίας, καθώς φέρνει μαζί του σπάνια και εντυπωσιακά φαινόμενα που δεν βλέπουμε συχνά από την Ευρώπη. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει η πρώτη ολική έκλειψη Ηλίου στην ευρωπαϊκή ήπειρο έπειτα από 27 χρόνια, αλλά και υπερπανσελήνους, εκλείψεις Σελήνης και εντυπωσιακές βροχές διαττόντων αστέρων.
Η ολική έκλειψη Ηλίου επιστρέφει στην Ευρώπη
Η τελευταία φορά που η ηπειρωτική Ευρώπη βίωσε ολική έκλειψη Ηλίου ήταν τον Αύγουστο του 1999. Τότε, ο ουρανός σκοτείνιασε για λίγα λεπτά σε πολλές ευρωπαϊκές περιοχές, προσφέροντας ένα μοναδικό θέαμα. Είκοσι επτά χρόνια αργότερα, το φαινόμενο επιστρέφει.
Στις 12 Αυγούστου 2026, η Σελήνη θα καλύψει πλήρως τον Ήλιο, με το μονοπάτι της ολικότητας να ξεκινά από τη βόρεια Ρωσία, να περνά από τον Αρκτικό Ωκεανό και την ανατολική Γροιλανδία, να φτάνει στο μέγιστό του κοντά στην Ισλανδία και τελικά να καταλήγει στη βόρεια Ισπανία, λίγο πριν τη δύση του Ηλίου.
Σε ισπανικές πόλεις, η ολική φάση θα διαρκέσει περίπου 1 λεπτό και 50 δευτερόλεπτα, προσφέροντας μια σπάνια εμπειρία για κατοίκους και επισκέπτες. Πρόκειται για την πρώτη ολική έκλειψη στην Ισπανία από το 1905 και την πρώτη στην Ισλανδία από το 1954.
Σε άλλες περιοχές της Ευρώπης, της βόρειας Αμερικής και της δυτικής Αφρικής, η έκλειψη θα είναι μερική. Στην Ελλάδα, μόνο ορισμένες βορειοδυτικές περιοχές (όπως η Κέρκυρα, η Ηγουμενίτσα, η Κόνιτσα, η Καστοριά και η Φλώρινα) θα δουν ένα πολύ μικρό ποσοστό της μερικής έκλειψης, πρακτικά δύσκολα παρατηρήσιμο.
Σημαντική ευκαιρία για την επιστημονική κοινότητα
Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η αστροφυσικός Φιόρη Μεταλληνού από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, οι ολικές εκλείψεις Ηλίου αποτελούν πολύτιμο εργαλείο για τους επιστήμονες. Κατά τη διάρκεια της ολικότητας, αποκαλύπτεται η ηλιακή κορώνα, δηλαδή η εξώτερη ατμόσφαιρα του Ήλιου, η οποία υπό κανονικές συνθήκες δεν είναι ορατή.
Η μελέτη της κορώνας βοηθά τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τη σύσταση και τη συμπεριφορά του Ήλιου, αλλά και τις διεργασίες που επηρεάζουν τη διαστημική και γήινη δραστηριότητα. Δεν είναι τυχαίο ότι τόσο επαγγελματίες όσο και ερασιτέχνες αστρονόμοι από την Ελλάδα έχουν ήδη ξεκινήσει να οργανώνουν ταξίδια προς την Ισπανία για να παρατηρήσουν το φαινόμενο.
Ακόμη μία έκλειψη Ηλίου το 2026
Στις 17 Φεβρουαρίου 2026 θα πραγματοποιηθεί μια δακτυλιοειδής έκλειψη Ηλίου, κατά την οποία η Σελήνη περνά μπροστά από τον Ήλιο χωρίς να τον καλύπτει πλήρως, δημιουργώντας έναν φωτεινό δακτύλιο γύρω της. Το φαινόμενο αυτό θα είναι ορατό μόνο από την Ανταρκτική, ενώ ως μερική έκλειψη θα φανεί σε περιοχές της νότιας Αφρικής και της νότιας Νότιας Αμερικής.
Εκλείψεις Σελήνης και «ματωμένο φεγγάρι»
Το 2026 θα περιλαμβάνει και εντυπωσιακές σεληνιακές εκλείψεις. Το πρωί της 3ης Μαρτίου 2026, μια ολική έκλειψη Σελήνης θα χαρίσει στη Σελήνη χαρακτηριστικές κόκκινες και πορτοκαλί αποχρώσεις – το γνωστό «ματωμένο φεγγάρι». Το φαινόμενο θα είναι ορατό κυρίως από την Αμερική, την Ασία, την Ωκεανία και τον Ειρηνικό.
Μερική έκλειψη Σελήνης θα σημειωθεί επίσης τη νύχτα 27 προς 28 Αυγούστου 2026, η οποία θα είναι ορατή και από την Ελλάδα. Στην Αθήνα, το φαινόμενο θα μπορεί να παρατηρηθεί γύρω στις 6:50 το πρωί της 28ης Αυγούστου.
Υπερπανσελήνιοι και μπλε φεγγάρι
Το νέο έτος θα μας χαρίσει και τρεις υπερπανσελήνους: στις 3 Ιανουαρίου, στις 24 Νοεμβρίου και στις 23 Δεκεμβρίου 2026. Κατά τη διάρκεια μιας υπερπανσελήνου, η Σελήνη βρίσκεται στο περίγειό της, δηλαδή στο πιο κοντινό σημείο της στη Γη, με αποτέλεσμα να φαίνεται μεγαλύτερη και φωτεινότερη.
Επιπλέον, τον Μάιο του 2026 θα εμφανιστεί και ένα μπλε φεγγάρι, δηλαδή η δεύτερη πανσέληνος μέσα στον ίδιο μήνα (1 και 31 Μαΐου).
Περσείδες με ιδανικές συνθήκες παρατήρησης
Οι βροχές διαττόντων αστέρων συνεχίζουν να μαγεύουν κάθε χρόνο, όμως το 2026 οι Περσείδες αναμένεται να προσφέρουν εξαιρετικό θέαμα. Η κορύφωσή τους στις 12 και 13 Αυγούστου συμπίπτει με νέα Σελήνη, γεγονός που σημαίνει σκοτεινό ουρανό και ιδανικές συνθήκες παρατήρησης. Η δραστηριότητα των Περσείδων θα διαρκέσει από τα μέσα Ιουλίου έως τις αρχές Σεπτεμβρίου.
Το 2026, λοιπόν, δεν είναι απλώς μια ακόμη χρονιά. Είναι μια υπενθύμιση ότι ο ουρανός συνεχίζει να μας προσφέρει στιγμές θαυμασμού — αρκεί να σηκώσουμε το βλέμμα μας ψηλά.
Πηγή: newsbeast.gr
Κατερίνα Χριστοφή