Σπούδασε νομικά, εργάστηκε στα μεταλλεία και συμμετείχε στο θέατρο. Η διαδρομή πίσω από τον σύντομο, πυκνό ποιητικό του λόγο.
Ο Κώστας Μόντης επέστρεψε στην Κύπρο το 1937 με πτυχίο Νομικής από την Αθήνα, αλλά δεν μπόρεσε να ασκήσει τη δικηγορία υπό το αποικιακό καθεστώς. Η επόμενη δουλειά τον οδήγησε σε μεταλλευτική εταιρεία και στα γραφεία των μεταλλείων, μεταξύ άλλων στην Καλαβασό.
Η βιογραφική αυτή στροφή βοηθά να δούμε τον ποιητή και μέσα στον κόσμο της εργασίας. Παράλληλα με τη θέση του στα μεταλλεία, έγραφε ανταποκρίσεις για τις συνθήκες ζωής των εργαζομένων. Η καθημερινότητα και η ιστορία του τόπου μπήκαν στη ζωή του και με αυτόν τον τρόπο.
Από την Αμμόχωστο στη Λευκωσία
Γεννήθηκε στην Αμμόχωστο στις 18 Φεβρουαρίου 1914. Η παιδική και νεανική του ηλικία περιλάμβανε μετακινήσεις σε διαφορετικές πόλεις και σημαντικές οικογενειακές απώλειες. Φοίτησε στη Λάρνακα και αργότερα στο Παγκύπριο Γυμνάσιο της Λευκωσίας.
Οι σπουδές στην Αθήνα ήταν ένα ακόμη βήμα αυτής της διαδρομής. Η επιστροφή δεν εξελίχθηκε όπως θα υποσχόταν ένας επαγγελματικός τίτλος. Η αναζήτηση εργασίας τον έφερε σε διαφορετικούς χώρους, ενώ η γραφή παρέμενε σταθερή παρουσία.
Το 1942 συμμετείχε με τον Αχιλλέα Λυμπουρίδη και τον Φοίβο Μουσουλίδη στη δημιουργία του «Λυρικού». Η θεατρική δραστηριότητα προστίθεται έτσι στη δημοσιογραφία και τη λογοτεχνία, χωρίς να μπορεί να χωρέσει ο δημιουργός σε έναν μόνο επαγγελματικό χαρακτηρισμό.
Γιατί οι «Στιγμές» χρειάζονται χρόνο
Η συλλογή «Στιγμές» εκδόθηκε το 1958. Ο μικρός όγκος ενός ποιήματος δεν σήμαινε μικρή θεματική εμβέλεια. Η συμπύκνωση, η υπαινικτική έκφραση και η ειρωνεία επέτρεπαν να χωρέσουν σε λίγους στίχους προσωπικά βιώματα και συλλογικές εμπειρίες.
Αυτή η σύντομη μορφή ζητά διαφορετικό ρυθμό ανάγνωσης. Μια γρήγορη ματιά μπορεί να εντοπίσει το αρχικό νόημα, αλλά η δεύτερη ανάγνωση φανερώνει συχνά τη μετατόπιση ή την πικρή παρατήρηση που στηρίζει το ποίημα.
Στο έργο του συνυπάρχουν η ιδιωτική ζωή και οι μεγάλες ιστορικές μεταβολές της Κύπρου. Η εισβολή του 1974 και οι συνέπειές της ανήκουν σε αυτόν τον ορίζοντα, χωρίς να περιορίζεται εκεί ολόκληρη η ποιητική παραγωγή του.
Πέρα από τη γνωστή συλλογή
Ο Μόντης έγραψε και πεζογραφία. Οι «Κλειστές πόρτες» εκδόθηκαν το 1964, ενώ ο «Αφέντης Μπατίστας» ακολούθησε το 1980. Στην εργογραφία του περιλαμβάνονται επίσης παιδικά ποιήματα, ανθολογίες και μεταφράσεις.
Οι διαφορετικές αυτές κατευθύνσεις επιτρέπουν περισσότερες από μία εισόδους στο έργο του. Κάποιος μπορεί να ξεκινήσει από λίγες «Στιγμές», άλλος από ένα πεζογράφημα ή από ποιήματα για παιδιά. Δεν χρειάζεται να αντιμετωπιστεί εξαρχής η εργογραφία ως ενιαίος μεγάλος τόμος.
Πέθανε στη Λευκωσία την 1η Μαρτίου 2004, σε ηλικία 90 ετών. Η επιστροφή στα κείμενά του φέρνει μαζί τον ποιητή των λίγων στίχων και τον άνθρωπο που πέρασε από την εκπαίδευση, τη δημοσιογραφία, το θέατρο και τον κόσμο των μεταλλείων.
