Πριν από την εποχή των ηλεκτρονικών και έτοιμων παιχνιδιών, τα παιδιά αξιοποιούσαν ό,τι τους προσέφερε η φύση. Με απλά υλικά που έβρισκαν στην αυλή ή στο χωράφι, έφτιαχναν μόνα τους παιχνίδια που συνδύαζαν επιδεξιότητα, φαντασία και δημιουργικότητα. Ένα από αυτά ήταν ο «καρυδάς», ένα αυτοσχέδιο παιχνίδι που πήρε το όνομά του από το βασικό υλικό της κατασκευής του.
Η κατασκευή απαιτούσε υπομονή
Η διαδικασία δεν ήταν εύκολη. Τα παιδιά διάλεγαν πρώτα ένα μεγάλο και γερό καρύδι. Με τη βοήθεια ενός αιχμηρού εργαλείου ή μιας πυρακτωμένης σμίλας άνοιγαν προσεκτικά μια οριζόντια τρύπα που διαπερνούσε ολόκληρο το καρυδότσουφλο. Στη συνέχεια άνοιγαν και μια δεύτερη οριζόντια τρύπα στο κέντρο, εκεί όπου ενώνονται τα δύο μισά του κελύφους.
Ακολουθούσε το πιο λεπτό στάδιο της κατασκευής. Με ένα λεπτό σύρμα αφαιρούσαν προσεκτικά την ψίχα και το εσωτερικό του καρυδιού, ώστε να παραμείνει άθικτο μόνο το σκληρό εξωτερικό περίβλημα.
Το μυστικό του παιχνιδιού
Αφού το καρυδότσουφλο ήταν έτοιμο, περνούσαν από τις δύο πρώτες τρύπες μια βελόνα, ενώ από τη δεύτερη άνοιγαν δίοδο για μια γερή κλωστή, την οποία έδεναν πάνω στη βελόνα. Η βελόνα στερεωνόταν σε ένα μικρό ξύλινο «χερούλι», δημιουργώντας έναν απλό, αλλά έξυπνο μηχανισμό.
Με το στριφογύρισμα της βελόνας η κλωστή τυλιγόταν γύρω της και, όταν τα παιδιά την τραβούσαν απότομα, το καρύδι άρχιζε να περιστρέφεται με μεγάλη ταχύτητα. Η κίνηση αυτή δημιουργούσε έναν χαρακτηριστικό κρότο, που έκανε το παιχνίδι ακόμη πιο διασκεδαστικό και ξεχώριζε στις παιδικές παρέες.
Όταν η φαντασία ήταν το καλύτερο παιχνίδι
Το αυτοσχέδιο «καρυδάς» αποτελεί σήμερα μια μικρή αλλά χαρακτηριστική μαρτυρία της λαϊκής, κυπριακής ευρηματικότητας. Με ελάχιστα υλικά και πολλή επιμονή, τα παιδιά κατασκεύαζαν μόνα τους παιχνίδια που τους χάριζαν ατελείωτες ώρες χαράς, αποδεικνύοντας πως η δημιουργικότητα μπορούσε να μετατρέψει ακόμη και έναν απλό καρπό της φύσης σε πηγή διασκέδασης. Εκείνη την εποχή, τα παιδιά δεν έπαιζαν απλώς μαζί του· το κατασκεύαζαν με τα ίδια τους τα χέρια, μαθαίνοντας να αξιοποιούν τα πιο απλά υλικά και να δίνουν ζωή σε αντικείμενα που σήμερα δύσκολα θα φανταζόμασταν ως παιχνίδια.
Σήμερα, το αυτοσχέδιο αυτό παιχνίδι μπορεί να έχει χαθεί από τις αυλές, όμως η αξία του παραμένει ζωντανή. Θυμίζει μια εποχή όπου η χαρά δεν κρυβόταν στα ακριβά παιχνίδια, αλλά στη δημιουργία, στη συντροφιά και στη φαντασία. Ένα απλό καρύδι αρκούσε για να γεννήσει χαμόγελα, αποδεικνύοντας πως οι πιο όμορφες παιδικές αναμνήσεις ήταν συχνά και οι πιο απλές.
Γράφει η Χριστίνα Γεωργίου με πληροφορίες της Μεγάλης Κυπριακής Εγκυκλοπαίδειας
