Στην ορεινή περιοχή της Πιτσιλιάς, κοντά στο χωριό Λαγουδερά, βρίσκεται ένας από τους σημαντικότερους βυζαντινούς ναούς της Κύπρου. Η Παναγία του Άρακα αποτελεί μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και διατηρεί μοναδικές τοιχογραφίες του 12ου αιώνα.
Ο ναός βρίσκεται μεταξύ των χωριών Λαγουδερά και Σαράντι, σε μια περιοχή που συνδυάζει το φυσικό τοπίο του Τροόδους με τη θρησκευτική ιστορία του νησιού.
Η ιστορία του ναού
Η Παναγία του Άρακα οικοδομήθηκε κατά το δεύτερο μισό του 12ου αιώνα, σε μια περίοδο κατά την οποία ο μοναχισμός γνώριζε σημαντική ανάπτυξη στην Κύπρο.
Αρχικά αποτελούσε μέρος μοναστηριακού συγκροτήματος, το οποίο συνέχισε να λειτουργεί μέχρι τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα.
Από το παλαιό μοναστήρι σώζονται ο ναός και τμήμα διώροφου κτιρίου στη βόρεια πλευρά του.
Τοιχογραφίες του 1192
Ιδιαίτερη σημασία παρουσιάζει ο εσωτερικός διάκοσμος του ναού.
Οι τοιχογραφίες του αποδίδονται στον ζωγράφο Θεόδωρο Αψευδή και χρονολογούνται στο 1192. Αποτελούν σημαντικό δείγμα της υστεροκομνήνειας βυζαντινής ζωγραφικής.
Η καλλιτεχνική τους αξία καθιστά την Παναγία του Άρακα σημαντικό σημείο αναφοράς για τη μελέτη της βυζαντινής τέχνης.
Μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς
Η εκκλησία περιλαμβάνεται στην ομάδα των δέκα τοιχογραφημένων εκκλησιών της οροσειράς του Τροόδους που έχουν ενταχθεί στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Τα μνημεία αυτά αποτελούν πολύτιμη μαρτυρία της θρησκευτικής και καλλιτεχνικής ιστορίας της Κύπρου.
Πληροφορίες επίσκεψης
Η είσοδος στον ναό είναι δωρεάν.
Σύμφωνα με το δημοσιευμένο χειμερινό ωράριο, από τις 16 Σεπτεμβρίου έως τις 15 Απριλίου ο ναός δέχεται επισκέπτες από Τρίτη έως Σάββατο, 10:00–16:30, και την Κυριακή 11:00–16:30. Παραμένει κλειστός τις δημόσιες αργίες.
Οι επισκέπτες καλό είναι να επιβεβαιώνουν το ωράριο πριν από την αναχώρησή τους.
Η Παναγία του Άρακα δεν αποτελεί μόνο θρησκευτικό προσκύνημα, αλλά και έναν σημαντικό πολιτιστικό προορισμό που διατηρεί ζωντανή τη βυζαντινή κληρονομιά της Κύπρου.
Κατερίνα Χριστοφή
