Παντζιάρκα, από το ξίδι στην κατσαρόλα

Share post:

Τα κοκκινογούλια δεν ήταν μόνο σαλάτα. Στην Κατωκοπιά μαγειρεύονταν και με χοιρινό, ενώ η παρουσία τους στο νησί καταγράφεται ήδη τον 18ο αιώνα.

Στην παλιότερη κυπριακή κουζίνα τα παντζιάρκα, ή κοκκινογούλια, ήταν υλικό για περισσότερα από ένα πιάτα. Στην Κατωκοπιά τρώγονταν ξιδάτα και βραστά, αλλά έμπαιναν επίσης στην κατσαρόλα, συνήθως μαζί με χοιρινό.

Η χρήση αυτή συνδεόταν και με μια συγκεκριμένη ημέρα της παλιότερης αγροτικής ζωής: τη σφαγή του χοίρου. Τα κοκκινογούλια αναφέρονται ανάμεσα στα απαραίτητα φαγητά εκείνης της ημέρας.

Λαχανικό με παλιά παρουσία

Το 1788 ο αρχιμανδρίτης Κυπριανός περιλάμβανε τα κοκκινογούλια στον κατάλογο των λαχανικών που παράγονταν και καταναλώνονταν στην Κύπρο. Τα ανέφερε σε λευκή και κόκκινη μορφή.

Στον ίδιο κατάλογο υπήρχαν σέλινα, μαρούλια, καρότα, ρεπάνια, λάχανα, πράσα και πολλά άλλα λαχανικά. Η αναφορά τοποθετεί τα κοκκινογούλια μέσα σε ένα ευρύτερο σύνολο καλλιεργειών και κήπων, όχι ως μια νεότερη προσθήκη στο τραπέζι.

Τρεις χρήσεις στην Κατωκοπιά

Το βράσιμο, η προσθήκη ξιδιού και το μαγείρεμα με κρέας έδιναν τρεις διαφορετικούς τρόπους κατανάλωσης του ίδιου λαχανικού. Στην τελευταία περίπτωση το παντζάρι γινόταν υλικό του κυρίως φαγητού.

Η παλιότερη κουζίνα της Κατωκοπιάς χρησιμοποιούσε τον χοίρο σε πολλές παρασκευές: αφέλια, λουκάνικα, λούντζες και φαγητά της κατσαρόλας με πατάτες, κολοκάσι ή παντζιάρκα. Η σύνδεση του λαχανικού με το κρέας εντάσσεται σε αυτές τις συνήθειες.

Η κατσαρόλα πριν από τη συνταγή

Το μαγείρεμα γινόταν σε γανωμένα χάλκινα σκεύη, δηλαδή καλυμμένα εσωτερικά με κασσίτερο. Χρησιμοποιούνταν κατσαρόλες διαφορετικού μεγέθους και τηγάνια, ενώ ορισμένα γιαχνιστά ψήνονταν σε πήλινα δοχεία.

Οι εστίες, οι «νισκιές», ήταν χτισμένες από πηλό. Η επιλογή καυσίμου άλλαζε ανάλογα με τον χρόνο που χρειαζόταν το φαγητό. Μαζί με τα υλικά, λοιπόν, άλλαζαν και τα σκεύη και ο τρόπος με τον οποίο έφτανε η φωτιά στην κατσαρόλα.

Related articles

Αλκυόνα, μια μπλε λάμψη πάνω από το νερό

Περνά κυρίως το φθινόπωρο και λίγες μένουν για τον χειμώνα. Το μικρό ψαροφάγο πουλί εμφανίζεται σε υγροτόπους και βραχώδεις ακτές της Κύπρου.

Νεόφυτος, ο έγκλειστος που έγραφε

Εμαθε τα πρώτα γράμματα στο μοναστήρι, δανειζόταν βιβλία και διαμόρφωσε ένα ασκητήριο στον βράχο. Η ζωή του ανθρώπου πίσω από τη μονή της Πάφου.

Αλαμάνος, η μονή και οι μοναχές της

Νότια του Πεντακώμου, μια μονή με μεσαιωνική αφετηρία συνεχίζει ως γυναικεία αδελφότητα. Η αγιογραφία και η καλλιέργεια είναι μέρος της ζωής της.

7ο LIDL WELLNESS CAMP: Ένα διήμερο γεμάτο γνώση, κίνηση και φροντίδα για όλη την οικογένεια – (Βίντεο)

Από τις συζητήσεις για την ψυχική υγεία και τη διατροφή μέχρι τη yoga, τον διαλογισμό και τα δημιουργικά...

Από το Σάββατο γιορτές στην Κακοπετριά

Στις 21 Νοεμβρίου αρχίζει η περίοδος του Χριστουγεννιάτικου Χωριού. Η διοργάνωση θα διαρκέσει μέχρι και τις 6 Ιανουαρίου.

Η ΑΗΚ επίσημος χορηγός της Εθνικής Ομάδας Καλαθοσφαίρισης σε Τροχοκάθισμα

Ενέργεια Ζωής σε κάθε Όνειρο Η Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου (ΑΗΚ) και η Κυπριακή Ομοσπονδία Καλαθοσφαίρισης (ΚΟΚ) πραγματοποίησαν την Τρίτη...

Νέα ψηφιακή Δωροκάρτα Lidl Business: Η έμπρακτη επιβράβευση για όσους κάνουν τη χρονιά να αξίζει

Η Lidl Κύπρου παρουσιάζει τη νέα ψηφιακή Δωροκάρτα Lidl Business, προσφέροντας στις επιχειρήσεις μια σύγχρονη, ευέλικτη και ουσιαστική...

Ημερίδα | Επαγγελματική Ανάπτυξη Εκπαιδευτικών TESOL 2026, Σύγχρονα Ζητήματα στη Διδασκαλία και Εκμάθηση Γλωσσών

Το Τμήμα Γλωσσών και Λογοτεχνίας του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και η διδακτική ομάδα του Μεταπτυχιακού Προγράμματος TESOL προσκαλεί καθηγητές...