Μια πολύ χαρακτηριστική φράση που ακούγεται πολύ συχνά στα χωριά ακόμα και σε μικρές κοινότητες είναι αυτή του «τίνος είσαι;». Άνθρωποι της πόλης, ίσως ελάχιστες να είναι οι φορές που έχουν ρωτηθεί «τίνος είναι». Πιθανόν, σε καμιά εκδρομή στα βουνίσια χωριά και σε οικογενειακές υποχρεώσεις σε μικρές κοινότητες.
Αυτοί οι άνθρωποι, όμως, που μεγάλωσαν και ζουν στο χωριό… ίσως την ακούν καθημερινώς. Προπάντων όταν συναντούν άτομα μεγαλύτερα σε ηλικία που είναι πρώτη φορά τους βλέπουν. Οι περιπτώσεις αυτές είναι συχνές όπως είναι στο παντοπωλείο της γειτονιάς, στην υπεραγορά, στο φαρμακείο και τυχαία στον δρόμο, ακόμα και στις παραγγελίες φαγητού – take away.
Σε «ακραίες» περιπτώσεις συμβαίνει το εξής: καθώς κάποιος κάνει το περπάτημά του, ένας οδηγός κατεβάζει το παράθυρο του αυτοκινήτου και ρωτά το χαρακτηριστικό: «τίνος είσαι εσού; Είδα σε αρκετές φορές να κάνεις περπάτημα. Είσαι χωρκανός μας;». Μια άλλη περίπτωση: ένα νεαρό ζευγάρι κάνει βόλτα με τον σκύλο του και ενώ ακούγονται συζητήσεις από το σπίτι που περνάνε, ξαφνικά ακούγονται ψιθυρίσματα τύπου «εν τους εξαναείδα, λαλείς να εν η κόρη του τάδε; Μα επαντρευτήκαν ή ακόμα;».
Αλήθεια, εν έτει 2025 το «τίνος είσαι» παραμένει μία χαρακτηριστική φράση με βαθιές κυπριακές ρίζες; Ή τελικά έχει μετατραπεί σε εκνευριστική ερώτηση;
Από την μια, σήμερα, το «τίνος είσαι», θεωρείται μία εκνευριστική φράση. Για πολλούς, κυρίως νέους, μοιάζει με αδιάκριτη και παλιομοδίτικη ερώτηση, κυρίως, γιατί όταν απαντήσουν στο «ποιου ανήκουν» και «ποιοι είναι οι γονείς τους», θα ξεκινήσουν επιπλέον ερωτήσεις και αργότερα πολύ πιθανόν, το λεγόμενο κουτσομπολιό. Γι’ αυτό και πολλοί αποφεύγουν να απαντούν ή απλώς μιλάνε χωρίς να δίνουν πολλές πληροφορίες.
Από την άλλη, το «τίνος είσαι», συνδέεται με τις ρίζες της Κύπρου, των χωριών και των ανθρώπων της. Εξάλλου, οι άνθρωποι της παλιάς γενιάς, δεν ρωτούν πάντα το «τίνος είσαι» από περιέργεια ή για να κρίνουν κάποιον, αλλά για να πιάσουν κουβέντα με τον απέναντί τους και για να συνδεθούν μεταξύ του. Είναι μια χαρακτηριστική φράση και κάπως γλυκιά που όταν το σκεφτούμε καλύτερα μας κάνει να χαμογελάμε. Είναι μια ερώτηση που μέσα μας ξέρουμε πως θα ακούσουμε κάποια στιγμή της ζωής μας.
Μ’ αυτό τον τρόπο λειτουργεί μία τοπική – μικρή κοινωνία και αυτό ίσως να μην αλλάξει ποτέ. Το σκέφτηκες ποτέ ότι το «τίνος είσαι» είναι στην τελική το «καλώς όρισες», έστω κι αν κάποτε παρεξηγείται;
Γράφει η Χριστίνα Γεωργίου