Στην Τόχνη, μια βόλτα μπορεί να ξεκινήσει από τις εκκλησίες και να συνεχιστεί στα σπίτια που απλώνονται στις πλαγιές. Το χωριό της επαρχίας Λάρνακας βρίσκεται κοντά στον αυτοκινητόδρομο, αλλά ο περίπατος γίνεται σε άλλη κλίμακα. Μικρά ανοίγματα, σκαλιά και αυλές καθορίζουν τη διαδρομή. Η πέτρα που έχει χρησιμοποιηθεί στα σπίτια εξορύσσεται στην περιοχή και δίνει στον οικισμό μια κοινή όψη.
Δύο ναοί στο ίδιο κέντρο
Ο ορθόδοξος ναός των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης αποτελεί σημείο αναφοράς του χωριού. Κοντά του βρίσκεται ο λατινικός ναός. Οι δύο χώροι λατρείας μιλούν για διαφορετικές περιόδους της Κύπρου, σε απόσταση που μπορείς να καλύψεις με τα πόδια.
Η τοπική παράδοση συνδέει την πρώτη εκκλησία με την Αγία Ελένη και το πέρασμά της από το νησί επιστρέφοντας από τους Αγίους Τόπους. Η παράδοση δίνει την αφήγηση του προσκυνήματος. Οι ναοί και τα κατάλοιπα που σώζονται σήμερα έχουν τη δική τους, μεταγενέστερη οικοδομική ιστορία.
Η πέτρα και οι αυλές
Τα σπίτια έχουν χαμηλούς όγκους και οι δρόμοι ακολουθούν την πλαγιά. Από ορισμένα σημεία βλέπεις πρώτα τις στέγες και ύστερα την πρόσοψη ενός σπιτιού. Η επίσκεψη αποκτά συνέχεια όταν κινηθείς από το κέντρο προς τα στενά, αντί να μείνεις μόνο στο σημείο όπου φτάνει το αυτοκίνητο.
Η Τόχνη έχει συνδεθεί με τον αγροτουρισμό. Παλιές κατοικίες έχουν βρει χρήση ως καταλύματα και ο οικισμός παραμένει ο ίδιος ο χώρος της διαμονής. Μια αυλή που φαίνεται από τον δρόμο μπορεί να είναι κοινόχρηστος χώρος ξενώνα ή ιδιωτικό σπίτι.
Ο ναός πάνω στη γέφυρα
Η εκκλησία των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης έχει μια ασυνήθιστη θέση, πάνω σε γέφυρα στο κέντρο του οικισμού. Το πέρασμα και ο ναός αποτελούν κοινό σημείο αναφοράς για τις δύο πλευρές του χωριού. Η παράδοση αποδίδει στην Αγία Ελένη και τη γέφυρα, χωρίς αυτό να χρονολογεί το σημερινό κτίσμα.
Στο εκκλησιαστικό μουσείο, δίπλα στον ναό, εκτίθενται Ευαγγέλια, εικόνες που φτάνουν έως τον 16ο αιώνα και ασημένια ή χάλκινα λειτουργικά σκεύη. Ενας μεγάλος σταυρός τοποθετείται στο κέντρο της αίθουσας. Οι διαφορές στο υλικό και στο μέγεθος βοηθούν να καταλάβεις τις διαφορετικές χρήσεις τους στη λατρεία.
Το μουσείο προσθέτει μια κοντινή ματιά στη γενική εικόνα των δύο εκκλησιών. Εξω βλέπεις πώς τα κτίρια στέκονται στον οικισμό. Μέσα, τα βιβλία, οι εικόνες και τα σκεύη δείχνουν τι χρειαζόταν για να λειτουργήσει ένας τέτοιος χώρος.
Μια σύντομη εκδρομή στην ορεινή Λάρνακα
Το χωριό απέχει περίπου 36 χιλιόμετρα από τη Λάρνακα. Η κοντινή θέση στον αυτοκινητόδρομο το κάνει εύκολη στάση για όσους κινούνται ανάμεσα στη Λάρνακα και στη Λεμεσό. Για την πρώτη γνωριμία αρκεί να αφήσεις χρόνο για τους δύο ναούς και τα στενά γύρω τους. Εκεί η σχέση ανάμεσα στην πέτρα, στο ανάγλυφο και στη χρήση των παλιών σπιτιών γίνεται πιο καθαρή.
