Κάθε χρόνο στις 19 Αυγούστου γιορτάζεται η Εθνική Ημέρα Πατάτας (National Potato Day), μια ημέρα αφιερωμένη σε ένα από τα πιο αγαπημένα και πολυχρησιμοποιημένα τρόφιμα στον κόσμο.
Και αν υπάρχει ένας τόπος που έχει κάθε λόγο να… γιορτάζει μαζί της, αυτός είναι η Κύπρος, αφού η περίφημη κυπριακή πατάτα κοκκινογής αποτελεί εδώ και δεκαετίες χαρακτηριστικό προϊόν της αγροτικής μας παραγωγής.
Από τις Άνδεις στα τραπέζια ολόκληρου του κόσμου
Η ιστορία της πατάτας ξεκινά από τις Άνδεις της Νότιας Αμερικής, όπου καλλιεργούνταν πολύ πριν φτάσει στην Ευρώπη τον 16ο αιώνα. Σήμερα αποτελεί βασικό τρόφιμο για εκατομμύρια ανθρώπους και καλλιεργείται σε περισσότερες από 100 χώρες. Σύμφωνα με τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), υπάρχουν περισσότερες από 5.000 ποικιλίες πατάτας, γεγονός που φανερώνει την εντυπωσιακή ποικιλομορφία της.
Μπορεί να τη συναντήσουμε τηγανητή, ψητή, βραστή, σε πουρέ ή μέσα σε δεκάδες παραδοσιακές συνταγές. Στην Κύπρο, όμως, η πατάτα έχει αποκτήσει τη δική της ιδιαίτερη ταυτότητα.
Η περίφημη κυπριακή πατάτα κοκκινογής
Οι κυπριακές πατάτες κοκκινογής ξεχωρίζουν για την κοκκινωπή φλούδα, τη σφιχτή υφή και τη χαρακτηριστική τους γεύση. Το χρώμα της φλούδας συνδέεται με τα εύφορα κόκκινα εδάφη στα οποία καλλιεργούνται.
Τα γνωστά Κοκκινοχώρια της ανατολικής Κύπρου πήραν άλλωστε το όνομά τους από το χαρακτηριστικό κόκκινο χώμα της περιοχής. Εκεί καλλιεργείται σημαντικό μέρος της κυπριακής πατάτας, μαζί με άλλα προϊόντα όπως καρπούζια και φράουλες.
Πατάτες κοκκινογής καλλιεργούνται επίσης και σε άλλες περιοχές του νησιού, μεταξύ άλλων δυτικά της Λευκωσίας, σε περιοχές όπως το Ακάκι, η Περιστερώνα και ο Αστρομερίτης.
Μια καλλιέργεια με ιστορία άνω των 100 χρόνων
Η σχέση της Κύπρου με την πατάτα πηγαίνει αρκετά πίσω στον χρόνο. Σύμφωνα με στοιχεία του Τμήματος Γεωργίας, η εκτεταμένη καλλιέργειά της στο νησί άρχισε στις αρχές του 20ού αιώνα, ενώ η καλλιέργεια πατάτας στα Κοκκινοχώρια αναφέρεται από το 1915. Ήδη από εκείνη την περίοδο είχε αρχίσει να εξετάζεται σοβαρά και η εξαγωγή της, με τις πατάτες που παράγονταν στα κόκκινα εδάφη να έχουν μεγαλύτερη ζήτηση και καλύτερη τιμή.
Ανάμεσα στις ποικιλίες που συναντώνται στην κυπριακή παραγωγή περιλαμβάνονται οι Spunta, Nicola, Cara, Marfona, Charlotte και Ditta, μεταξύ άλλων.
Μάλιστα, έχει υποβληθεί αίτηση για την καταχώριση της ονομασίας «Κυπριακή Πατάτα Κοκκινογής» ως Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη (ΠΓΕ), αναδεικνύοντας ακόμη περισσότερο τη σύνδεση του προϊόντος με τον τόπο παραγωγής του.
Ένα απλό προϊόν που έγινε κομμάτι της Κύπρου
Από τα χωράφια των Κοκκινοχωριών μέχρι το κυριακάτικο τραπέζι, δύσκολα μπορεί κανείς να φανταστεί την κυπριακή κουζίνα χωρίς πατάτες. Πατάτες αντιναχτές, πατάτες φούρνου, τηγανητές ή δίπλα σε αγαπημένα παραδοσιακά πιάτα, η πατάτα παραμένει ένα από τα πιο οικεία υλικά της καθημερινής μας διατροφής.
Έτσι, με αφορμή τη National Potato Day στις 19 Αυγούστου, θυμόμαστε πως πίσω από ένα τόσο απλό υλικό κρύβονται αιώνες ιστορίας – και στην περίπτωση της Κύπρου, περισσότερο από ένας αιώνας οργανωμένης καλλιέργειας, άνθρωποι της υπαίθρου και εκείνο το χαρακτηριστικό κόκκινο χώμα που έκανε την κυπριακή πατάτα γνωστή πολύ πέρα από τα σύνορα του νησιού.
Κατερίνα Χριστοφή
