Ένα νέο νομοσχέδιο φιλοδοξεί να καταστήσει τη ψηφιακή πολιτότητα και την ασφαλή χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης υποχρεωτικό μάθημα σε όλα τα δημόσια και ιδιωτικά σχολεία της Κύπρου, επιχειρώντας να καλύψει ένα σημαντικό θεσμικό και κοινωνικό κενό στην προστασία των ανηλίκων στον ψηφιακό χώρο.
Η πρόταση κατατέθηκε στην τελευταία ολομέλεια της Βουλής από τη βουλεύτρια του ΔΗΣΥ Φωτεινή Τσιρίδου, η οποία υπογράμμισε την ανάγκη τα παιδιά να αποκτούν από μικρή ηλικία τα κατάλληλα εφόδια ώστε να κινούνται υπεύθυνα στον ψηφιακό κόσμο, προτού «τα λάθη μετατραπούν σε τραύματα». Εφόσον εγκριθεί, το νομοσχέδιο προβλέπει την ενσωμάτωση της ψηφιακής εκπαίδευσης στο εθνικό αναλυτικό πρόγραμμα σε όλες τις βαθμίδες, αντικαθιστώντας τις αποσπασματικές δράσεις με ένα συνεκτικό και παιδαγωγικά δομημένο πλαίσιο.
Απάντηση στους αυξανόμενους ψηφιακούς κινδύνους
Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο όπου εντείνονται οι ανησυχίες για τους νομικούς και ψυχολογικούς κινδύνους που αντιμετωπίζουν τα παιδιά σε ανεξέλεγκτα ψηφιακά περιβάλλοντα και αλγοριθμικές πλατφόρμες. Σε δηλώσεις της στο Philenews, η κ. Τσιρίδου ανέφερε ότι το κράτος έχει καθυστερήσει να ανταποκριθεί, επισημαίνοντας πως η ψηφιακή πολιτότητα αποτελεί πλέον βασικό μάθημα ζωής, ισάξιο με τα παραδοσιακά σχολικά αντικείμενα.
Κεντρικός άξονας της πρότασης είναι η εκπαίδευση των μαθητών στη διάκριση μεταξύ νόμιμης και παράνομης ψηφιακής συμπεριφοράς, με έμφαση στον σεβασμό της ιδιωτικότητας, των προσωπικών δεδομένων και των δικαιωμάτων των άλλων. Μέσα από ένα ενιαίο και δεσμευτικό πλαίσιο, το νομοσχέδιο στοχεύει να διασφαλίσει ότι όλα τα παιδιά, ανεξαρτήτως κοινωνικοοικονομικού υπόβαθρου, θα έχουν πρόσβαση στις γνώσεις που απαιτούνται για την αυτοπροστασία τους στο διαδίκτυο.
Έμφαση στην πρόληψη και όχι στην τιμωρία
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στο γεγονός ότι η πρόταση υιοθετεί μια καθαρά προληπτική προσέγγιση. Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση, το νομοσχέδιο δεν ποινικοποιεί τη μαθητική συμπεριφορά ούτε περιορίζει την ελευθερία έκφρασης. Αντίθετα, προωθεί ηλικιακά προσαρμοσμένη εκπαίδευση, λαμβάνοντας υπόψη το επίπεδο ωριμότητας των μαθητών.
Στόχος είναι η ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας και της ενημέρωσης, ώστε οι μαθητές να αναζητούν βοήθεια όταν έρχονται αντιμέτωποι με ηλεκτρονικό εκφοβισμό, παρενόχληση ή διαδικτυακούς θηρευτές. Η κατανόηση των πραγματικών συνεπειών των ψηφιακών πράξεων θεωρείται από τους υποστηρικτές του νομοσχεδίου κρίσιμη για τον εκσυγχρονισμό του εκπαιδευτικού συστήματος.
Τα επόμενα βήματα
Το νομοσχέδιο αναμένεται να τεθεί προς εξέταση στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Παιδείας, όπου θα συζητηθούν ζητήματα εφαρμογής, όπως η δομή του προγράμματος και η προετοιμασία των εκπαιδευτικών.
Παρότι σήμερα ορισμένες πτυχές ψηφιακής αγωγής περιλαμβάνονται στο μάθημα της Αγωγής Υγείας, η πρόταση της κ. Τσιρίδου επιδιώκει να αναβαθμίσει το αντικείμενο σε αυτοτελές και υποχρεωτικό μάθημα, εξασφαλίζοντας ενιαία και συστηματική διδασκαλία σε όλα τα σχολεία της Κύπρου.
Κατερίνα Χριστοφή