Μια πραγματικά ξεχωριστή συνάντηση είχαν δύτες στα νερά της Κύπρου, όταν κατέγραψαν σε βίντεο έναν από τους πιο μυστηριώδεις κατοίκους της Μεσογείου: τον Αργοναύτη (Argonauta), ένα εξαιρετικά σπάνιο είδος χταποδιού που έχει την εντυπωσιακή ικανότητα να δημιουργεί το δικό του «κέλυφος».
Το βίντεο, το οποίο κοινοποιήθηκε από τη Chantal Atalia, δείχνει τον Αργοναύτη να κινείται κοντά στην επιφάνεια της θάλασσας, αποκαλύπτοντας την ιδιαίτερη μορφή του, η οποία αλλάζει εντυπωσιακά ανάλογα με τη γωνία θέασης και το βάθος του νερού.
Ένα πλάσμα που σπάνια βλέπει κανείς
Παρότι οι Αργοναύτες ζουν σε τροπικές και υποτροπικές θάλασσες, συμπεριλαμβανομένης της Μεσογείου, οι ζωντανές παρατηρήσεις τους στο φυσικό τους περιβάλλον είναι εξαιρετικά σπάνιες. Το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους το περνούν στην ανοιχτή θάλασσα, μακριά από τις ακτές και τον άνθρωπο.
Για τον λόγο αυτό, οι περισσότερες επιστημονικές γνώσεις που διαθέτουμε προέρχονται από τα χαρακτηριστικά λευκά κελύφη που ξεβράζει η θάλασσα, από τυχαίες συλλήψεις σε αλιευτικά δίχτυα ή από ευρήματα στο στομάχι μεγάλων θαλάσσιων θηρευτών.
Δεν είναι ναυτίλος, αλλά… χταπόδι
Με την πρώτη ματιά, πολλοί τον συγχέουν με τον ναυτίλο λόγω του λεπτού, λευκού και σπειροειδούς κελύφους του. Ωστόσο, ο Αργοναύτης δεν ανήκει στους ναυτίλους, αλλά στην οικογένεια των χταποδιών.
Μάλιστα, το χαρακτηριστικό αυτό «κέλυφος» δεν είναι πραγματικό όστρακο. Το δημιουργεί αποκλειστικά το θηλυκό άτομο, χρησιμοποιώντας δύο ειδικά τροποποιημένα πλοκάμια του. Η κατασκευή αυτή λειτουργεί ως προστατευτικό περίβλημα, φιλοξενεί τα αυγά του και συμβάλλει στη ρύθμιση της πλευστότητάς του.
Ένα όνομα με ρίζες στην Αρχαία Ελλάδα
Ο Αργοναύτης είναι γνωστός από την αρχαιότητα. Περιγράφηκε ήδη από τον Αριστοτέλη, ενώ το όνομά του εμπνεύστηκε από τους μυθικούς Αργοναύτες, τους θαλασσοπόρους της ελληνικής μυθολογίας.
Στην αρχαιότητα αναφερόταν ποιητικά και ως «άρμα της θάλασσας», εξαιτίας της κομψής του εμφάνισης και του τρόπου με τον οποίο κινείται στο νερό.
Ταχύτητα και μοναδικά χαρακτηριστικά
Όταν αισθανθεί απειλή, ο Αργοναύτης χρησιμοποιεί προωθητική κίνηση εκτοξεύοντας νερό από το σώμα του, επιτυγχάνοντας εντυπωσιακή επιτάχυνση για να απομακρυνθεί μέσα σε κλάσματα δευτερολέπτου.
Εξίσου εντυπωσιακή είναι και η διαφορά ανάμεσα στα δύο φύλα. Τα θηλυκά είναι πολλαπλάσια σε μέγεθος από τα αρσενικά και μπορούν να φτάσουν να είναι έως και 600 φορές βαρύτερα, γεγονός που αποτελεί ένα από τα πιο ακραία παραδείγματα φυλετικού διμορφισμού στον κόσμο των κεφαλόποδων.
Η καταγραφή ενός ζωντανού Αργοναύτη στα νερά της Κύπρου αποτελεί μια σπάνια υπενθύμιση του πλούτου και της μοναδικής βιοποικιλότητας που κρύβει η Μεσόγειος, αλλά και του πόσα μυστικά εξακολουθούν να παραμένουν κρυμμένα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Κατερίνα Χριστοφή
