Ο Μουτουλλάς της Επαρχίας Λευκωσίας, είναι ένα ορεινό χωριό που βρίσκεται στην κοιλάδα της Μαραθάσας στις πλαγιές του Τροόδους. Πρόκειται για μία πανέμορφη κοινότητα, απίστευτα γραφική και παραδοσιακή η οποία είναι γνωστή για τα τρεχούμενα νερά της, τη σημαντική πολιτιστική της κληρονομικά καθώς και για την αρχιτεκτονική της – τόσο των σπιτιών της, όσο και των ναών της.
Στον Μουτουλλά βρίσκεται ένα από τα πιο σημαντικά θρησκευτικά και πολιτιστικά μνημεία του νησιού μας· μία μικρή εκκλησία αφιερωμένη στην Παναγία του Μουτουλλά. Θεωρείται η παλαιότερη χρονολογημένη εκκλησία της Κύπρου με αμφικλινή ξύλινη στέγη, γι’ αυτό μεταξύ άλλων χαρακτηριστικών της, ξεχωρίζει από τις υπόλοιπες εκκλησίες.
Η εκκλησία της Παναγίας του Μουτουλλά, σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή που βρίσκεται στο βόρειο τοίχο του Ιερού Βήματος, «κτίστηκε και τοιχογραφήθηκε το 1280 μ.Χ, με δαπάνη του Ιωάννη του Μουτουλλά και της συζύγου του Ειρήνης, οι οποίοι απεικονίζονται να κρατούν το ομοίωμα της εκκλησίας». Πιστεύεται ότι μπορεί να ήταν ένα ιδιωτικό παρεκκλήσι.
Ο θρησκευτικός, αυτός, θησαυρός στην κοιλάδα της Μαραθάσας, περιλαμβάνεται από το 1985 στον κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Σύμφωνα με αφιέρωμα του Κοινοτικού Συμβουλίου Μουτουλλά, η συγκεκριμένη εκκλησία περιλήφθηκε στον κατάλογο της UNESCO βάσει τριών κριτηρίων. Αρχικά, γιατί αποτελεί ένα σημαντικό αρχιτεκτονικό μνημείο που διατηρείται σε πολύ καλή κατάσταση. Δεύτερον, γιατί αποτελεί εξαιρετική μαρτυρία του βυζαντινού πολιτισμού στο νησί και τρίτον, λόγω των τοιχογραφιών της εκκλησίας, καθώς περιλαμβάνουν στοιχεία που αποδεικνύουν τη σχέση μεταξύ ανατολικής και δυτικής τέχνης. Βάσει του τελευταίου σημείου, οι τοιχογραφίες που βρίσκονται στο εσωτερικό της εκκλησίας αφηγούνται σκηνές από τη ζωή της Παναγίας και των Χριστιανικών διδαγμάτων, αποτελώντας μοναδικά δείγματα της θρησκευτικής κυπριακής ζωγραφικής.
Η εκκλησία είναι κτισμένη σε έναν λόφο της περιοχής και προσφέρει στους επισκέπτες μαγευτική θέα προς τα γύρω χωριά, τα βουνά και το καταπράσινο τοπίο. Χάρη τόσο στην ιστορική αξία της Παναγίας του Μουτουλλά όσο και στη φυσική ομορφιά που αντικρίζει ο επισκέπτης, η εκκλησία αποτελεί πόλο έλξης για πολλούς πιστούς που αναζητούν ηρεμία και γαλήνη.
Γράφει η Χριστίνα Γεωργίου