Ο Σουηδός αρχιτέκτονας κατέγραψε και τη ζωντανή πόλη της δεκαετίας του 1920. Στη Λευκωσία, μια αγορά που χάθηκε σώζεται μέσα στη δουλειά του.
Ανθρωποι ανάμεσα σε καλάθια, χαμηλά στέγαστρα και καταστήματα, με τον μιναρέ στο βάθος. Στη φωτογραφία του Τζον Λίντρος, η παλιά αγορά της Λευκωσίας είναι ένας δρόμος γεμάτος κόσμο. Ο φακός του δεν κατέγραψε μόνο τις αρχαιότητες που αναζητούσε η Σουηδική Αποστολή στην Κύπρο.
Ο Λίντρος συμμετείχε στην αποστολή του 1927–1931 μαζί με τον Εϊναρ Γκιέρσταντ, τον Ερικ Σιέκβιστ και τον Αλφρεντ Βέστχολμ. Η αρχιτεκτονική και η φωτογραφία έγιναν μέρος της καταγραφής ενός νησιού που βρισκόταν ακόμη υπό βρετανική αποικιακή διοίκηση.
Μια αγορά πριν από την κατεδάφιση
Η λήψη της Λευκωσίας έγινε από την παλιά αγορά Μπανταμπούλια, στο σημείο όπου συναντιούνταν σημαντικοί εμπορικοί δρόμοι: η Ερμού, ο δρόμος των χρυσοχόων και η Αράστα. Στο βάθος διακρίνεται η Σελιμιγιέ, ο παλιός καθεδρικός ναός της Αγίας Σοφίας.
Το προηγούμενο κτίριο της αγοράς κατεδαφίστηκε και στη θέση του κατασκευάστηκε νέο το 1932. Η εικόνα του Λίντρος κρατά, επομένως, μια μορφή του χώρου που σύντομα θα άλλαζε. Δεν είναι φωτογραφία της σημερινής αγοράς.
Οι άνθρωποι μέσα στην εικόνα
Το ενδιαφέρον της λήψης βρίσκεται και στο πλήθος. Οι μορφές καλύπτουν μεγάλο μέρος του δρόμου, ενώ τα εμπορεύματα και τα στέγαστρα δείχνουν πώς οργανωνόταν ο χώρος του εμπορίου.
Στο πλήθος διακρίνονται φέσια, μαντίλια και σκούρα σακάκια. Τα καλάθια με τα εμπορεύματα και η μικρή απόσταση ανάμεσα στις μορφές μεταφέρουν το βλέμμα από το μνημείο στο βάθος στην καθημερινή κίνηση της αγοράς.
Πέρα από το ανασκαφικό ημερολόγιο
Η Σουηδική Αποστολή εργάστηκε σε 25 θέσεις. Τα κείμενα, τα ευρήματα και οι φωτογραφίες της τροφοδοτούν ακόμη μελέτες και πολιτιστικές παραγωγές γύρω από τις συναντήσεις Σουηδών και Κυπρίων.
Η ψηφιοποίηση των φωτογραφικών εκτυπώσεων της αποστολής ολοκληρώθηκε το 2022. Σήμερα η παλιά αγορά μπορεί να ιδωθεί μέσα από αυτή την καταγραφή, με τους ανθρώπους της μέσα στον χώρο και τα κτίρια να παραμένουν στη μορφή που συνάντησε ο Λίντρος.
