Το στενό, όρθιο κυπαρίσσι είναι μόνο η μία εικόνα του είδους. Στην κυπριακή φύση συναντάται και με κλαδιά που απλώνονται σχεδόν οριζόντια.
Το κυπαρίσσι δεν είναι πάντα ένα στενό δέντρο που μοιάζει με στήλη. Το ίδιο είδος, Cupressus sempervirens, μπορεί να έχει κλαδιά που ανοίγουν σχεδόν οριζόντια και σχηματίζουν μια πολύ πλατύτερη κορυφή. Στην Κύπρο υπάρχουν και οι δύο μορφές.
Η διαφορά φαίνεται από μακριά, πριν χρειαστεί να κοιτάξεις τον κορμό ή το φύλλωμα. Στη μία περίπτωση τα κλαδιά ανεβαίνουν κοντά στον κορμό· στην άλλη απλώνονται γύρω του.
Δύο τρόποι να σχηματίζεται η κόμη
Στις περιγραφές του Τμήματος Δασών η στενόκομη μορφή αναφέρεται ως ποικιλία sempervirens και η οριζοντιόκλαδη ως horizontalis. Η πρώτη έχει σχεδόν όρθια κλαδιά και πολύ στενή κόμη. Η δεύτερη σχηματίζει ακανόνιστη πυραμοειδή κορυφή.
Οι ονομασίες περιγράφουν τη μορφή του δέντρου. Δεν σημαίνουν ότι κάθε κυπαρίσσι που απλώνει τα κλαδιά του είναι ένα διαφορετικό είδος από εκείνο που βλέπουμε φυτεμένο σε σειρά.
Αυτοφυές και φυτεμένο
Η κυπάρισσος η αειθαλής είναι ιθαγενές δέντρο της Κύπρου. Συναντάται από την επιφάνεια της θάλασσας μέχρι περίπου τα 1.400 μέτρα και μπορεί να φτάσει σε ύψος τα 30 μέτρα.
Στη φυσική βλάστηση συμμετέχει σε συστάδες δέντρων και σε περιοχές με μεσογειακούς θάμνους. Στον Ακάμα, για παράδειγμα, η οριζοντιόκλαδη μορφή περιλαμβάνεται στα φυτά που παρουσιάζονται στις πληροφορίες για την περιοχή των Σμιγιών.
Αυτό το φυσικό περιβάλλον είναι διαφορετικό από μια δεντροστοιχία ή έναν κήπο. Το κυπαρίσσι που βλέπουμε φυτεμένο δεν αποδεικνύει από μόνο του ότι γύρω του υπάρχει αυτοφυές κυπαρισσόδασος.
Ενα όνομα, περισσότερα είδη
Στο νησί έχουν εισαχθεί και άλλα κυπαρίσσια, όπως το κυπαρίσσι της Αριζόνας και το Cupressus macrocarpa. Η παρουσία τους σε φυτεύσεις δεν τα κάνει ιθαγενή.
Για έναν περίπατο στη φύση, η πιο εύκολη αρχή είναι η παρατήρηση του σχήματος: πώς ανοίγουν τα κλαδιά και πόσο στενή ή πλατιά είναι η κορυφή. Είναι μια μικρή λεπτομέρεια που αλλάζει τη γνώριμη εικόνα του δέντρου.
