Το καλοκαίρι τελείωσε για πολλούς. Οι βαλίτσες επιστρέφουν στις ντουλάπες και οι δρόμοι της Κύπρου ξαναμπαίνουν στους γνώριμους ρυθμούς τους. Για κάποια ζώα, όμως, η επιστροφή στην καθημερινότητα σημαίνει κάτι πολύ διαφορετικό: έναν δρόμο χωρίς σπίτι, ένα καταφύγιο γεμάτο ή ακόμη και μια νέα εγκατάλειψη.
Η εγκατάλειψη ζώων και κυρίως των σκύλων, δεν είναι ένα νέο φαινόμενο για το νησί μας. Παραμένει, όμως, ένα πρόβλημα που επανέρχεται και πιέζει ολοένα περισσότερο τους ανθρώπους που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Το ίδιο το Υπουργείο Γεωργίας έχει επισημάνει ότι κατά την περίοδο των καλοκαιρινών διακοπών παρατηρείται αύξηση περιστατικών εγκατάλειψης και παραμέλησης κατοικίδιων.
Και όπως είναι γεγονός, όταν ένα ζώο βρεθεί στον δρόμο, η ιστορία του δεν τελειώνει εκεί. Αντίθετα, τότε αρχίζει ένας «αγώνας δρόμου»: κάποιος πρέπει να το εντοπίσει, να το μεταφέρει, να το εξετάσει ένας κτηνίατρος, να βρεθεί χώρος φιλοξενίας και, ιδανικά, να βρεθεί ένας άνθρωπος που θα το κάνει μέλος της οικογένειάς του.
Τα καταφύγια γεμίζουν
Το πρόβλημα φαίνεται καθαρά και μέσα από την κατάσταση στα καταφύγια. Αρχές του 2026, το AlphaNews κατέγραψε την εικόνα στο καταφύγιο Simba Animal Aids Cyprus, όπου φιλοξενούνταν περίπου 120 σκύλοι, την ώρα που οι υιοθεσίες περιγράφονταν ως περιορισμένες.
Λίγους μήνες αργότερα, η εικόνα δεν είχε γίνει ευκολότερη. Στην Πάφο, για παράδειγμα, η δημιουργία ενός σύγχρονου επαρχιακού καταφυγίου βρίσκεται ακόμη στον σχεδιασμό. Σύμφωνα με το ΚΥΠΕ, τον Αύγουστο ανακοινώθηκε πρόθεση για κρατική χρηματοδότηση ύψους €250.000, με στόχο τη δημιουργία καταφυγίου μέσα στους επόμενους 18 μήνες.
Στη Λάρνακα, εξάλλου, το ζήτημα της προσωρινής στέγασης των αδέσποτων σκύλων τέθηκε τον Σεπτέμβριο σε συνάντηση του δημάρχου με τον Επίτροπο Περιβάλλοντος και Ευημερίας των Ζώων. Συζητήθηκε η ανάγκη να προχωρήσει η δημιουργία περιφερειακού προσωρινού καταφυγίου, αλλά και η ανάγκη για περισσότερη κρατική στήριξη προς τις τοπικές αρχές.
Και πίσω από κάθε καταφύγιο υπάρχουν άνθρωποι
Για τους εθελοντές, το πρόβλημα δεν είναι μόνο ο αριθμός των ζώων. Είναι και ο χρόνος, τα χρήματα, η περίθαλψη και η καθημερινή φροντίδα.
Κάθε νέο ζώο σημαίνει ακόμη ένα στόμα που πρέπει να ταϊστεί, ακόμη μία ανάγκη για κτηνιατρική φροντίδα και, κυρίως, ακόμη ένα ζώο που χρειάζεται χρόνο μέχρι να μπορέσει να σταθεί ξανά στα πόδια του.
Και δεν είναι όλα τα ζώα ίδια. Ένα κουτάβι μπορεί να τραβήξει εύκολα την προσοχή. Ένας ηλικιωμένος σκύλος, ένα μεγαλόσωμο ζώο ή ένα ζώο που έχει μείνει για χρόνια σε καταφύγιο μπορεί να περιμένει πολύ περισσότερο.
Αυτό ακριβώς επιχειρεί να αναδείξει και η εκδήλωση Long Stay Legends Dog Show, που διοργανώνεται στις 26 Σεπτεμβρίου στην Πάφο, με σκύλους που έχουν περάσει μεγάλο χρονικό διάστημα σε καταφύγια και εξακολουθούν να περιμένουν μια οικογένεια.
Δεν είναι μόνο… οι σκύλοι
Στους δρόμους και στις γειτονιές της Κύπρου υπάρχει και μια άλλη, πιο σιωπηλή πραγματικότητα: οι αδέσποτες γάτες.
Ο αριθμός τους είναι δύσκολο να υπολογιστεί με ακρίβεια, γι’ αυτό και η στείρωση αποτελεί ένα από τα βασικά εργαλεία για τον περιορισμό του πληθυσμού. Το 2026 οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες ξεκίνησαν την υλοποίηση του Παγκύπριου Σχεδίου Στειρώσεων Αδέσποτων Γατών.
Η λογική είναι απλή: λιγότερες ανεξέλεγκτες γέννες σημαίνει σταδιακά λιγότερα ζώα που καταλήγουν να ζουν στον δρόμο.
Παράλληλα, όμως, χρειάζεται και υπεύθυνη διαχείριση. Νερό, τροφή, στείρωση, περίθαλψη και ασφαλείς χώροι είναι σημαντικά, αλλά εξίσου σημαντικό είναι να υπάρχει συντονισμός ανάμεσα στις τοπικές αρχές, τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες και τις φιλοζωικές οργανώσεις.
Η υιοθεσία δεν είναι απλώς μια φωτογραφία στα social media
Μέσα σε αυτή την κατάσταση, η υιοθεσία μπορεί να αλλάξει πραγματικά τη ζωή ενός ζώου. Δεν είναι όμως μια απόφαση της στιγμής.
Ένα ζώο χρειάζεται χρόνο, έξοδα, φροντίδα και υπομονή. Χρειάζεται έναν άνθρωπο που να μπορεί να το κρατήσει όχι μόνο όταν είναι μικρό και γλυκό, αλλά και όταν αρρωστήσει, γεράσει, χρειαστεί περισσότερη προσοχή ή όταν ο/η ιδιοκτήτης του πάει διακοπές.
Το πρόβλημα δεν λύνεται μόνο με περισσότερα καταφύγια
Η δημιουργία νέων χώρων φιλοξενίας είναι σημαντική, αλλά δεν μπορεί από μόνη της να σταματήσει τον κύκλο.
Σύμφωνα με το Γραφείο της Επιτρόπου Περιβάλλοντος και Ευημερίας των Ζώων, το σχέδιο δράσης για την ευημερία σκύλων και γάτων περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, μαζικές στειρώσεις και σημάνσεις, ενίσχυση ιδιωτικών καταφυγίων, δημιουργία περιφερειακών χώρων προσωρινής φύλαξης, καλύτερη εφαρμογή της νομοθεσίας και ανάπτυξη δημόσιας κτηνιατρικής φροντίδας.
Με άλλα λόγια, η λύση δεν βρίσκεται μόνο στο τέλος της αλυσίδας, όταν ένα ζώο έχει ήδη βρεθεί στον δρόμο. Βρίσκεται και στην αρχή: στην υπεύθυνη κατοχή, στη στείρωση, στη σήμανση, στην πρόληψη της εγκατάλειψης και στην ενημέρωση.
Γιατί πίσω από κάθε αδέσποτο υπάρχει μια ιστορία. Κάποιο γεννήθηκε στον δρόμο. Κάποιο χάθηκε. Κάποιο εγκαταλείφθηκε. Κάποιο βρέθηκε τραυματισμένο. Και κάποιο άλλο ίσως βρίσκεται σήμερα σε ένα καταφύγιο, περιμένοντας απλώς να το προσέξει κάποιος.
Η Κύπρος έχει ανθρώπους που καθημερινά προσπαθούν να κρατήσουν αυτή την αλυσίδα από το να σπάσει. Εθελοντές, κτηνίατροι, καταφύγια, οργανώσεις και πολίτες που ανοίγουν το σπίτι τους σ’ ένα ζώο που κάποτε βρέθηκε μόνο.
Το ζητούμενο, τελικά, δεν είναι να μη βλέπουμε αδέσποτα στους δρόμους.
Είναι να μη χρειάζεται να βρίσκονται εκεί εξαρχής.
Γράφει η Χριστίνα Γεωργίου
