Στα παραδοσιακά χωριά και στις παλιές γειτονιές των κυπριακών πόλεων, οι ξύλινες πόρτες αποτελούν ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της τοπικής αρχιτεκτονικής.
Μεγάλες, επιβλητικές και συχνά διακοσμημένες με σκαλιστά σχέδια, μεταλλικά καρφιά και περίτεχνα πόμολα, οι πόρτες αυτές δεν δημιουργήθηκαν μόνο για αισθητικούς λόγους. Αποτελούσαν το πέρασμα από τον δημόσιο δρόμο στον ιδιωτικό κόσμο της οικογένειας, οδηγώντας συνήθως στην εσωτερική αυλή του σπιτιού.
Πίσω από αυτές εκτυλισσόταν μεγάλο μέρος της καθημερινής ζωής. Στην αυλή μαγείρευαν, ζύμωναν, αποθήκευαν γεωργικά προϊόντα, φρόντιζαν τα ζώα και συγκεντρώνονταν τα μέλη της οικογένειας. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι είσοδοι ήταν αρκετά μεγάλες ώστε να περνούν ζώα, κάρα και γεωργικά εργαλεία.
Η μορφή τους διέφερε ανάλογα με την περιοχή, τα διαθέσιμα υλικά και την οικονομική κατάσταση των ιδιοκτητών. Στη Δρούσεια διασώζονται πετρόκτιστα σπίτια με σκαλιστές πόρτες και παράθυρα, ενώ στο Φικάρδου συναντά κανείς εντυπωσιακά δείγματα ξυλοτεχνίας σε κατοικίες του 18ου αιώνα.
Σήμερα, πολλές από αυτές τις πόρτες έχουν αποκατασταθεί, άλλες όμως παραμένουν σημαδεμένες από τον χρόνο. Οι φθορές, τα ξεθωριασμένα χρώματα και οι παλιές κλειδαριές τις μετατρέπουν σε ζωντανές μαρτυρίες μιας Κύπρου που εξακολουθεί να υπάρχει πίσω από τους σύγχρονους δρόμους.
Κατερίνα Χριστοφή
