Ρόδι, ο χυμός και οι «παπαούρες»

Share post:

Γλυκά, ξινά και γλυκόξινα ρόδια έδιναν διαφορετικές χρήσεις στην κουζίνα. Ο καρπός συνδέθηκε με το προσφάγι, το κέρασμα και τα έθιμα του γάμου.

Στον Αγιο Αμβρόσιο της Κερύνειας ο χυμός από ξινά ρόδια μπορούσε να πάρει τη θέση του λεμονιού όταν αυτό έλειπε. Από τα γλυκά ρόδια έφτιαχναν ποτό, ενώ ο καρπός τρωγόταν και νωπός, ως μέρος του προσφαγιού.

Το ρόδι δεν είχε μία μόνο γεύση ή χρήση. Γλυκές, ξινές και γλυκόξινες ποικιλίες αναφέρονται ήδη σε παλιές περιγραφές του νησιού. Η διαφορά αυτή εξηγεί γιατί ο ίδιος καρπός μπορούσε να δώσει άλλοτε οξύτητα στο φαγητό και άλλοτε γλυκό χυμό.

Πώς ονομάζονταν τα κομμάτια του

Στην κυπριακή διάλεκτο ο καρπός λέγεται «ρόδιν». Τα τμήματά του με τους κόκκους ονομάζονταν «παπαούρες», από την ομοιότητά τους με το έντομο που είναι γνωστό και ως παπάς ή κοκκονέλι.

Η ροδιά υπήρχε τόσο σε οικογενειακούς κήπους όσο και σε καλλιέργειες. Η ωρίμανση των καρπών εκτεινόταν από το τέλος του καλοκαιριού μέχρι το φθινόπωρο, ανάλογα με την ποικιλία.

Η φλούδα δεν πετιόταν πάντα

Οι φλούδες, τα «ροδόφυλλα», ξηραίνονταν στον ήλιο και χρησιμοποιούνταν για βαφές νημάτων και ρούχων. Με φλούδες και ξίδι παρασκευαζόταν επίσης η «ξιδκιά», μια μαύρη βαφή που χρησιμοποιούσαν οι τσαγκάρηδες.

Αυτή η αξιοποίηση βρισκόταν έξω από την κουζίνα, αλλά ανήκε στην ίδια οικονομία του σπιτιού. Ο καρπός έδινε τροφή και χυμό, ενώ τα υπόλοιπα μέρη του μπορούσαν να έχουν διαφορετική χρησιμότητα.

Από την Αφροδίτη στο κατώφλι

Στην αρχαιότητα το ρόδι συνδέθηκε με τη λατρεία της Αφροδίτης και απεικονίστηκε στα ψηφιδωτά της Νέας Πάφου. Στην Οικία του Διονύσου εμφανίζεται, μεταξύ άλλων, σε δίσκο μαζί με άλλα αγαθά της φιλοξενίας.

Στα νεότερα έθιμα συμβόλιζε την ευφορία και τη γονιμότητα. Μετά τον γάμο το ζευγάρι μπορούσε να σπάσει ένα ρόδι στην είσοδο του σπιτιού, ώστε οι κόκκοι να σκορπιστούν. Η ίδια τροφή είχε έτσι θέση και στο καθημερινό τραπέζι και σε μια από τις σημαντικότερες τελετές της οικογένειας.

Related articles

Αλκυόνα, μια μπλε λάμψη πάνω από το νερό

Περνά κυρίως το φθινόπωρο και λίγες μένουν για τον χειμώνα. Το μικρό ψαροφάγο πουλί εμφανίζεται σε υγροτόπους και βραχώδεις ακτές της Κύπρου.

Νεόφυτος, ο έγκλειστος που έγραφε

Εμαθε τα πρώτα γράμματα στο μοναστήρι, δανειζόταν βιβλία και διαμόρφωσε ένα ασκητήριο στον βράχο. Η ζωή του ανθρώπου πίσω από τη μονή της Πάφου.

Αλαμάνος, η μονή και οι μοναχές της

Νότια του Πεντακώμου, μια μονή με μεσαιωνική αφετηρία συνεχίζει ως γυναικεία αδελφότητα. Η αγιογραφία και η καλλιέργεια είναι μέρος της ζωής της.

7ο LIDL WELLNESS CAMP: Ένα διήμερο γεμάτο γνώση, κίνηση και φροντίδα για όλη την οικογένεια – (Βίντεο)

Από τις συζητήσεις για την ψυχική υγεία και τη διατροφή μέχρι τη yoga, τον διαλογισμό και τα δημιουργικά...

Από το Σάββατο γιορτές στην Κακοπετριά

Στις 21 Νοεμβρίου αρχίζει η περίοδος του Χριστουγεννιάτικου Χωριού. Η διοργάνωση θα διαρκέσει μέχρι και τις 6 Ιανουαρίου.

Η ΑΗΚ επίσημος χορηγός της Εθνικής Ομάδας Καλαθοσφαίρισης σε Τροχοκάθισμα

Ενέργεια Ζωής σε κάθε Όνειρο Η Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου (ΑΗΚ) και η Κυπριακή Ομοσπονδία Καλαθοσφαίρισης (ΚΟΚ) πραγματοποίησαν την Τρίτη...

Παντζιάρκα, από το ξίδι στην κατσαρόλα

Τα κοκκινογούλια δεν ήταν μόνο σαλάτα. Στην Κατωκοπιά μαγειρεύονταν και με χοιρινό, ενώ η παρουσία τους στο νησί καταγράφεται ήδη τον 18ο αιώνα.

Νέα ψηφιακή Δωροκάρτα Lidl Business: Η έμπρακτη επιβράβευση για όσους κάνουν τη χρονιά να αξίζει

Η Lidl Κύπρου παρουσιάζει τη νέα ψηφιακή Δωροκάρτα Lidl Business, προσφέροντας στις επιχειρήσεις μια σύγχρονη, ευέλικτη και ουσιαστική...