Η κορυφή των παρακλήσεων για βροχή, ο τάφος του Μακαρίου και η διαδρομή με τα ψηφιδωτά.
Το Θρονί της Παναγίας, βορειοδυτικά της μονής Κύκκου, ενώνει σε μικρή απόσταση τη θρησκευτική παράδοση και τη νεότερη ιστορία της Κύπρου. Η κορυφή, σε υψόμετρο περίπου 1.450 μέτρων, συνδέθηκε με τις λιτανείες για βροχή. Λίγο χαμηλότερα βρίσκεται ο τάφος του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄.
Η επίσκεψη έχει περισσότερα από ένα σημεία. Ο ναόσχημος χώρος του Θρονιού, ο τάφος και ο ανδριάντας αποτελούν διαφορετικές στάσεις, που συνδέθηκαν με πεζόδρομους και ψηφιδωτές συνθέσεις.
Γιατί ονομάστηκε Θρονί
Σε περιόδους ανομβρίας, οι πατέρες της μονής ανέβαζαν την εικόνα της Παναγίας του Κύκκου στην κορυφή και τελούσαν παράκληση για βροχή. Η εικόνα τοποθετούνταν σε ξύλινο θρόνο, από τον οποίο προέρχεται η ονομασία του τόπου.
Η πρακτική αυτή ανήκει στην εκκλησιαστική παράδοση της μονής και στη σχέση μιας αγροτικής κοινωνίας με τη βροχή. Ο χώρος διατηρεί αυτή τη μνήμη ακόμη και όταν ο επισκέπτης φτάνει χωρίς να γνωρίζει την παλιότερη χρήση του.
Οι διαδοχικές κατασκευές
Το 1935 ο ξύλινος θρόνος αντικαταστάθηκε από μικρό οικοδόμημα του Φίλιππου Λοΐζου, στηριγμένο σε τέσσερις πεσσούς. Το 1959 ανοίχθηκε δρόμος μήκους περίπου δύο χιλιομέτρων, που διευκόλυνε την πρόσβαση από την περιοχή της μονής.
Οι επεμβάσεις συνεχίστηκαν τις επόμενες δεκαετίες. Το 1977 κατασκευάστηκε νέος ναόσχημος χώρος σε σχέδια του Ανδρέα Φιλίππου. Ακολούθησαν νεότερες διαμορφώσεις στην κορυφή και στις προσβάσεις. Η σημερινή εικόνα του συνόλου προέκυψε από αυτή τη διαδοχή και δεν αντιστοιχεί σε ένα αμετάβλητο παλιό κτίσμα.
Ο τάφος και ο ανδριάντας
Ο Μακάριος Γ΄ επέλεξε την περιοχή για τον τάφο του. Το ημιυπόγειο θολωτό οικοδόμημα, επίσης έργο του Ανδρέα Φιλίππου, κατασκευάστηκε το 1977 και βρίσκεται λίγα μέτρα χαμηλότερα από το Θρονί.
Σε διαμορφωμένη πλατεία τοποθετήθηκε το 2008 ο ανδριάντας του Μακαρίου, έργο του γλύπτη Νίκου Κοτζιαμάνη. Είχε προηγουμένως βρεθεί στον περίβολο της Αρχιεπισκοπής στη Λευκωσία. Η μεταφορά του πρόσθεσε ένα ακόμη επίπεδο μνήμης σε έναν ήδη ιστορικά φορτισμένο χώρο.
Με τα πόδια ανάμεσα στα σημεία
Οι πεζόδρομοι επιτρέπουν να κατανοηθεί η σχέση των διαφορετικών στάσεων: η παλιότερη λατρευτική κορυφή, ο τόπος ταφής του πρώτου Προέδρου της Δημοκρατίας και το μνημειακό γλυπτό. Τα ψηφιδωτά συνοδεύουν τη διαδρομή, αντί να περιορίζονται σε ένα μόνο κτίριο.
Η βόλτα μπορεί να συνδυαστεί με τη μονή Κύκκου, αλλά χρειάζεται να υπολογιστεί ως ξεχωριστή στάση σε μεγαλύτερο υψόμετρο. Το μοναστήρι και το Θρονί έχουν στενή ιστορική σχέση, χωρίς να αποτελούν τον ίδιο χώρο επίσκεψης.
