Ο Ικαρος Ιωακείμ και ο Ανδρέας Λοϊζάς σχεδίασαν στην Αγλαντζιά ένα πολιτιστικό κέντρο που ενώνει πλατεία, σπηλιές και αμφιθέατρο.
Στο Σκαλί Αγλαντζιάς, το αμφιθέατρο είναι μόνο ένα μέρος του έργου. Η πλατεία, οι σπηλιές, οι χώροι εκθέσεων και οι διαδρομές ανάμεσα στα διαφορετικά επίπεδα σχεδιάστηκαν ως ένα ενιαίο πολιτιστικό κέντρο, ακολουθώντας τον βράχο και τη μορφή του εδάφους.
Αρχιτέκτονες ήταν ο Ικαρος Ιωακείμ και ο Ανδρέας Λοϊζάς. Το έργο προέκυψε από παγκύπριο αρχιτεκτονικό διαγωνισμό που προκήρυξε ο Δήμος Αγλαντζιάς το 1990 και υλοποιήθηκε το 1992. Στη βάση του βρισκόταν η επιθυμία να δημιουργηθεί ένας τόπος συνάντησης για την πόλη, πέρα από τη χρήση μιας σκηνής.
Η πλατεία πάνω από το αμφιθέατρο
Η οργάνωση ακολουθεί την κλίση του εδάφους. Η μεγάλη πλατεία λειτουργεί ως εξώστης πάνω από το αμφιθέατρο, με θέα προς την περιοχή και τον Πενταδάκτυλο. Οι προσβάσεις από διαφορετικές κατευθύνσεις συγκεντρώνονται εκεί και στη συνέχεια οδηγούν στους επιμέρους χώρους.
Σε χαμηλότερο επίπεδο, ένας κοινός προθάλαμος συνδέει το αμφιθέατρο, τον εκθεσιακό χώρο στις σπηλιές και την καφετέρια. Το κέντρο γίνεται κατανοητό μέσα από τη μετακίνηση του επισκέπτη, αντί να αποκαλύπτεται ολόκληρο από μία πρόσοψη.
Στο χαμηλότερο επίπεδο τοποθετήθηκε το αμφιθέατρο. Η θέση του διατηρεί τη σχέση με τον παραδοσιακό πυρήνα της Αγλαντζιάς, που αναπτύσσεται χαμηλότερα. Το κτίσμα και η γειτονιά συνδέονται έτσι μέσα από την ίδια τη μορφολογία του τόπου.
Οι σπηλιές ως μέρος του έργου
Οι υπάρχουσες σπηλιές δεν έμειναν στο περιθώριο της σύνθεσης. Εντάχθηκαν στον εκθεσιακό χώρο, ενώ ο φυσικός βράχος διατηρήθηκε ως βασικό στοιχείο του περιβάλλοντος. Η νέα κατασκευή συνομιλεί με όσα υπήρχαν ήδη, αντί να τα κρύβει πίσω από έναν ενιαίο όγκο.
Το σκυρόδεμα είναι ευδιάκριτο στο έργο, όπως είναι και η πέτρα του βράχου. Η επιλογή δεν επιδιώκει να παρουσιάσει το σύγχρονο κέντρο ως παλιό κτίριο. Επιτρέπει να αναγνωρίζονται οι διαφορετικές παρεμβάσεις και η σχέση τους με το τοπίο.
Χώρος για την καθημερινότητα της πόλης
Στην αρχική πρόταση, η ζωή του κέντρου δεν περιοριζόταν στις βραδιές επίσημων εκδηλώσεων. Η πλατεία και οι ανοιχτές διαδρομές σχεδιάστηκαν ώστε να διευκολύνουν τη συνάντηση και την κίνηση μέσα στον χώρο.
Γι’ αυτό η γνωριμία με το Σκαλί μπορεί να αρχίσει από την αρχιτεκτονική του, ακόμη κι όταν δεν εξετάζουμε το πρόγραμμα μιας παράστασης. Το ωράριο και η πρόσβαση σε επιμέρους εσωτερικούς χώρους παραμένουν ξεχωριστό ζήτημα από τη δημόσια παρουσία του συγκροτήματος στη γειτονιά.
