Στην Κύπρο, η αλεπού, αλλιώς ο αλουπός, είναι το μοναδικό σαρκοφάγο θηλαστικό που κυκλοφορεί ελεύθερο στην άγρια φύση. Ανήκει στην οικογένεια των σκυλοειδών (Canidae), όπου συγκαταλέγονται λύκοι, τσακάλια και φυσικά ο σκύλος, όμως ο όρος «αλεπού» συνήθως παραπέμπει στην κόκκινη ή κοινή αλεπού, το είδος Vulpes vulpes, που ζει σε όλη την Ευρώπη, τη Βόρεια Αφρική και την εύκρατη Ασία.
Πρόκειται για ζώο επιδέξιο, έξυπνο και προσαρμοστικό, που διασχίζει νύχτα τα δάση και τα χωράφια, αφήνοντας πίσω του το «μυστήριο» της άγριας ζωής. Στο νησί μας, η αλεπού παραμένει ένας από τους λίγους άγριους θηρευτές που εξακολουθούν να ζουν ελεύθεροι, υπενθυμίζοντας σε όλους μας ότι η φύση της νήσου ακόμη κρατά τους δικούς της, αθέατους ρυθμούς.
Μικρή, αθόρυβη, πανέξυπνη, πονηρή και… γοητευτική
Η αλεπού της Κύπρου είναι μικρή, κομψή και… κάπως αθόρυβη. Το σώμα της, μαζί με την ουρά, φτάνει περίπου το 1,20 μ., ενώ το ύψος της κυμαίνεται στα 30-40 εκ. Ξεχωρίζει αμέσως για την εντυπωσιακή, μακριά ουρά της, μήκους 40-50 εκ., που κινείται σαν ανεξάρτητος χορευτής πίσω της.
Τα λοξά της μάτια, με ίριδα χρώματος κίτρινου ή υπόξανθου, παρακολουθούν αδιάκοπα το περιβάλλον, ενώ στο ρύγχος της κοσμεί το κομψό μουστάκι της. Τα μεγάλα, όρθια αυτιά, καλυμμένα με λεπτό σαν μετάξι τρίχωμα, σαρώνουν την ατμόσφαιρα για κάθε ήχο ή κίνηση.
Η γούνα της, ιδιαίτερα τον χειμώνα, γίνεται πλούσια και πυκνή, προσδίδοντάς της μια σωματώδη παρουσία που κλέβει τις εντυπώσεις. Κι ενώ το σώμα της φαίνεται στέρεο, κινείται με χάρη και αθόρυβη κομψότητα, πατώντας στα δάχτυλά της – πέντε στα μπροστινά και τέσσερα στα πίσω πόδια – σαν να χορεύει στο δάσος χωρίς να αφήνει ίχνος.
Όπως είναι γνωστό, η αλεπού φημίζεται για την εξυπνάδα και τη δολιότητά της, γι’ αυτό και το όνομά της πέρασε στη γλώσσα μας για να περιγράψει ανθρώπους με αυτά τα χαρακτηριστικά. Παράλληλα, η αλεπού είναι ένα από τα ζώα που αιχμαλώτισαν τη φαντασία του λαού εδώ και αιώνες, γι’ αυτό και έχει μια ξεχωριστή θέση στη λαογραφία μας.
Μοναχικός κυνηγός και στοργική μητέρα της άγριας φύσης της Κύπρου
Η αλεπού της Κύπρου προτιμά τα ξηρά εδάφη, τα μικρά δάση και τις θαμνώδεις περιοχές, όπου σκάβει υπόγειες φωλιές με πολλές εξόδους ή επεκτείνει εκείνες άλλων ζώων, όπως του λαγού, κάνοντάς τες δικές της. Είναι κυνηγός μοναχικός, περιπλανιέται σιωπηλά τη νύχτα και ζει απομονωμένη, μέχρι να έρθει η περίοδος της αναπαραγωγής, ανάμεσα σε Φεβρουάριο και Μάρτιο, όπου ξεκινά ο κύκλος της ζωής για τη νέα γενιά.
Η γέννα φέρνει συνήθως 4-5 μικρά, αλλά μερικές φορές και περισσότερα. Η αλεπού εκφράζεται με μια κραυγή που θυμίζει βραχνό γάβγισμα, αλλά όταν φροντίζει τα μικρά της, η στοργή της γίνεται εμφανής: παίζει μαζί τους και αφήνει χαρούμενες, παιχνιδιάρικες κραυγές.
Ήξερες ότι τα αλεπουδάκια της γεννιούνται τυφλά και ανοίγουν τα μάτια τους μετά από 10-12 μέρες; Καθώς μεγαλώνουν, αποκτούν μια ιδιαίτερη μυρωδιά μόσχου, που θα τα συνοδεύει σε όλη τους τη ζωή στην άγρια φύση.
Η αλεπού της Κύπρου μας, αλλιώς ο αλουπός είναι ακόμα ένα τρανό παράδειγμα της κυπριακής πανίδας, που δείχνει πόσο ζωντανή και πολύτιμη είναι η φύση μας.
Γράφει η Χριστίνα Γεωργίου με πληροφορίες της Μεγάλης Κυπριακής Εγκυκλοπαίδειας