View this post on Instagram
Το True Heart Café είναι μία νέα καφετέρια στην καρδιά της Λευκωσίας με ξεχωριστή κοινωνική αποστολή. Πρόκειται για έναν χώρο στον οποίο εργάζονται άτομα στο φάσμα του αυτισμού, προσφέροντάς τους ευκαιρίες επαγγελματικής ένταξης, αυτονομίας και ουσιαστικής συμμετοχής στην κοινωνία.
Ένα πρωινό Σαββάτου, στο ζεστό και φιλόξενο περιβάλλον του True Heart Café συναντήσαμε την Πρόεδρο της ΜΚΟ VOICE FOR AUTISM, Έλλεν Γεωργίου Ποντίκης. Η Voice for Autism είναι μια Μη Κυβερνητική Οργάνωση που δίνει φωνή και προοπτική σε νεαρούς ενήλικες στο φάσμα του αυτισμού. Με δράσεις, προγράμματα και ουσιαστική υποστήριξη, τους βοηθά να ανακαλύψουν τις δυνατότητές τους, να ενισχύσουν την αυτονομία τους και να δημιουργήσουν μια ζωή γεμάτη συμμετοχή, αποδοχή και πραγματική ένταξη στην κοινωνία.
Πίνοντας το αρωματικό ρόφημά μας και παρατηρώντας τη χαρούμενη κινητικότητα πίσω από τον πάγκο, μιλήσαμε για μία από τις σπουδαίες δράσεις του οργανισμού – τη δημιουργία μιας καινούργιας καφετέριας, στην οποία εργάζονται άτομα με αυτισμό. Αυτή η καφετέρια δεν είναι απλώς ένας χώρος εργασίας, αλλά ένα παράδειγμα κοινωνικής συνεργασίας, όπου η δύναμη της συμπερίληψης μετατρέπεται σε πράξη. Όπως είπε χαρακτηριστικά: «είδαμε ότι μπορούσαμε να το κάνουμε. Είχαμε τη δύναμη των παιδιών μας, είχαμε τη στήριξη της κυβέρνησης και μιας ιδιωτικής επιχείρησης και τα καταφέραμε – αυτή είναι, όντως, μια κοινωνική συνεργασία».
Δίνοντας φωνή στα παιδιά με αυτισμό – Δύο σπιτάκια στη Λακατάμεια που έγιναν σπίτι ζωής
Η κυρία Γεωργίου Ποντίκης, εξήγησε αρχικά ότι η ΜΚΟ VOICE FOR AUTISM, είναι σχετικά καινούργια οργάνωση, με περίπου τέσσερα χρόνια λειτουργίας. «Όταν ήρθα από την Αμερική πριν πέντε χρόνια, είδα ότι δεν υπήρχε τίποτα για τον γιο μου, τον Λούη· δεν υπήρχε κάπου να μένει ανεξάρτητος, κάπου να πηγαίνει για δουλειά», ανέφερε χαρακτηριστικά και συνέχισε. «Στήσαμε αυτόν τον οργανισμό για να δώσουμε φωνή σε όλα τα παιδιά. Ο πρώτος μας στόχος ήταν να δημιουργήσουμε δύο σπιτάκια στη Λακατάμεια. Εκεί σήμερα ζουν έξι αγόρια με αυτισμό, ανεξάρτητα, και ζουν την καλύτερη ζωή τους. Πώς το ξέρω; Γιατί ο γιος μου είναι ένας από αυτούς!».
Όχι απλώς μια θέση στο τραπέζι… αλλά μια θέση στην κοινωνία
Στη συνέχεια, γεννήθηκε μια ακόμη ιδέα: η δημιουργία μιας καφετέριας, όπου άτομα με αυτισμό θα έχουν τη δυνατότητα να εργάζονται και να συμμετέχουν ενεργά στην επαγγελματική και κοινωνική ζωή. Αναφερόμενη στον στόχο της ίδρυσης της συγκεκριμένης καφετέριας, αλλά και στη διαδικασία λήψης της απόφασης, η κυρία Γεωργίου Ποντίκης τόνισε: «Είδαμε πως η πραγματική ανάγκη ήταν η ενσωμάτωση αυτών των ατόμων στην κοινωνία – να έχουν κάπου να πηγαίνουν, να έχουν κάτι δικό τους. Έτσι γεννήθηκε το όραμα για μια κοινωνική επιχείρηση. Το καφέ ήταν η καλύτερη ιδέα για να τους φέρουμε στο κέντρο της κοινωνικής ζωής».
Σήμερα, στην καφετέρια υπάρχουν δεκαεπτά άτομα με αυτισμό που θέλουν να εργάζονται μαζί εκεί. «Οι πέντε ήρθαν μόνοι τους», σημείωσε. «Μας βρήκαν και μας είπαν: ‘’Δεν έχω τίποτα να κάνω στη ζωή μου. Θέλω να δουλεύω’’. Αυτό μας καθοδηγεί και μας δίνει δύναμη». Μάλιστα, όπως ανέφερε, πέντε από αυτά τα παιδιά είναι και μέτοχοι στην επιχείρηση. «Είναι δική τους η δουλειά!», είπε κατενθουσιασμένη.
Πρόεδρος της Οργάνωσης ΜΚΟ VOICE FOR AUTISM, Έλλεν Γεωργίου Ποντίκης: «Η ενσωμάτωση δεν σημαίνει απλώς να μου δώσεις μια θέση στο τραπέζι. Σημαίνει να αλλάξουμε το κλίμα, τον διάλογο, κάθε μηχανισμό, ώστε αυτά τα παιδιά να μπορούν να ζουν με αξιοπρέπεια».
Αντιμετωπίζοντας προκαταλήψεις και ανοίγοντας δρόμους για τα άτομα με αυτισμό
Αναφορικά με τις δυσκολίες και τις προκλήσεις που αντιμετώπισαν μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία έναρξης της καφετέριας, ξεκαθάρισε ότι πράγματι βρέθηκαν άνθρωποι στον δρόμο της που την αποθάρρυναν. Της έλεγαν: «Γιατί να κάνεις ένα τέτοιο έργο; Κάνε κάτι μικρό. Κάνε κάτι στα σπιτάκια της Λακατάμειας, να φτιάχνουν κάτι χειροποίητο και να το πουλούν…». Θα έλεγε κανείς, ότι οι απόψεις αυτές αντικατόπτριζαν μια περιορισμένη αντίληψη για τις δυνατότητες των ατόμων με αυτισμό – μια λογική που τα θέλει στο περιθώριο, σε μικρές και «ασφαλείς» δραστηριότητες, μακριά από τον πυρήνα της κοινωνικής και επαγγελματικής ζωής.
Παρόλα αυτά, όπως τόνισε, «ήμασταν οι πρώτοι που κάναμε αυτό το βήμα και πιστεύω ότι ανοίξαμε πόρτες. Για να ανοίξουν όμως αυτές οι πόρτες, αντιμετωπίσαμε – και συνεχίζουμε να αντιμετωπίζουμε – δυσκολίες. Ακόμη και η ίδια η κυβέρνηση κάποιες φορές δεν αναγνωρίζει το έργο που γίνεται εδώ».
Μέσα από τη συζήτησή σας με την κυρία Γεωργίου Ποντίκης, έγινε αντιληπτό ότι το True Heart Café, είναι ένα κοινωνικό έργο με στόχο την ουσιαστική στήριξη των ατόμων με αυτισμό· «δεν βασίζεται», ουσιαστικά, «σε ένα τυπικό επιχειρηματικό μοντέλο», όπως τόνισε. Εξήγησε επίσης, ότι ο χώρος της καφετέριας βρίσκεται στο κέντρο της Λευκωσία και επιλέχθηκε συνειδητά, καθώς στον επάνω όροφο υπάρχει επιπλέον δωμάτιο που στο παρελθόν λειτουργούσε ως meeting room. «Διαπιστώσαμε ότι αυτός ο χώρος μπορεί να αξιοποιηθεί δημιουργικά και υποστηρικτικά», σημείωσε.
Συγκεκριμένα, όπως επεξήγησε, τις βραδινές ώρες, ο χώρος, μπορεί να φιλοξενεί ομάδες υποστήριξης για γονείς παιδιών που βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού. Έπειτα, μπορεί να χρησιμοποιείται για εκπαιδευτικά ή θεραπευτικά trainings παιδιών. Παράλληλα, θα λειτουργεί και ως χώρος ηρεμίας, όπου ένα παιδί μπορεί να μείνει εκεί για 10-20 λεπτά όταν υπάρχει έντονη φασαρία ή υπερδιέγερση.
Η εργασία ως χώρος ταυτότητας, υποστήριξης και αυτονομίας
Μιλώντας για τη σημασία της εργασίας στην καθημερινή ζωή των ατόμων που δουλεύουν στην καφετέρια, η κυρία Γεωργίου Ποντίκης, εξήγησε ότι η λειτουργία της καφετέριας βοηθά τα παιδιά με πολλούς τρόπους, κυρίως μέσα από την αίσθηση ότι έχουν τον δικό τους χώρο και υποστήριξη. Για παράδειγμα, το να βάζουν τη φανέλα της εργασίας τους το πρωί, φαίνεται να μην είναι απλώς θέμα ρουχισμού· τους δείχνει ότι πηγαίνουν σ’ έναν χώρο που είναι δικός τους, όπου τους σέβονται, τους στηρίζουν και τους δίνουν την αξιοπρέπεια που χρειάζονται. Πρόσθεσε ότι «αυτή είναι η πιο μεγάλη βοήθεια. […] Δηλαδή ο γιος μου θέλει να βάζει τη φανέλα της καφετέριας κάθε μέρα γιατί σου λέει αν βάλω τη φανέλα μου αυτοί θα με πάρουν δουλειά».
Το γεγονός ότι όλοι «αγωνιούν να’ ρθει η μέρα ν’ ανοίξει η καφετέρια», δείχνει πόσο σημαντική είναι η εμπλοκή των ατόμων σε κάτι πραγματικό, χρήσιμο και κοινωνικά αναγνωρισμένο. Το να ξέρουν ότι πηγαίνουν κάπου, «στον δικό τους τον χώρο» δείχνει ότι το να ανήκουν κάπου τους δίνει σταθερότητα και αίσθημα αξίας, αλλά ταυτόχρονα ενισχύεται η αυτοπεποίθησή τους και η αίσθηση ότι μπορούν να συμβάλλουν ουσιαστικά.
Μελλοντικοί στόχοι και μήνυμα προς τους γονείς
Μιλώντας για πιθανούς μελλοντικούς στόχους της καφετέριας, η Έλλεν Γεωργίου Ποντίκης, ανέφερε χαρακτηριστικά ότι το έργο αυτό θα ήταν σημαντικό να επεκταθεί και σε άλλους επαγγελματικούς χώρους. Να δίνεται, δηλαδή, η δυνατότητα για εκπαίδευση (training) και σε άλλες επιχειρήσεις, ώστε οι εργοδότες να μαθαίνουν πώς μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά με άτομα στο φάσμα του αυτισμού – ή και με άτομα που χρειάζονται στήριξη για διαφορετικούς λόγους. Στόχος, όπως σημείωσε, είναι να γίνονται αυτά τα training, ώστε τα άτομα με αυτισμό να αποκτούν εμπειρίες και δεξιότητες και, στη συνέχεια, να εντάσσονται ενεργά στην κοινωνία και στην αγορά εργασίας. Με αυτόν τον τρόπο θα ανοίγουν περισσότερες θέσεις απασχόλησης και θα δημιουργούνται νέες ευκαιρίες στην καφετέρια.
«Αυτή είναι η μεγαλύτερη εικόνα. Να ανοίγουμε πόρτες, να πηγαίνουν και σε άλλους χώρους. Πρέπει να ετοιμάσουμε την κοινωνία και τα παιδιά μας για αυτό το έργο».
Κλείνοντας, η κυρία Γεωργίου Ποντίκης απεύθυνε ένα σαφές μήνυμα προς τους γονείς, κυρίως αυτών που δεν έχουν παιδιά αυτισμό ή ειδικές ικανότητες: «Η ενημέρωση είναι το παν. Συστήνω να φέρνουν τα παιδιά τους στην καφετέρια όπου εργάζονται άτομα με αυτισμό. Γιατί να μην έρθουν να δουν ότι εδώ είναι ένας ωραίος χώρος για όλη την οικογένεια; Τα παιδιά μπορούν να δουν από κοντά ότι είναι εντάξει να είναι κάποιος διαφορετικός». Αυτός, ουσιαστικά, είναι ένας τρόπους να μάθουν τα παιδιά πως δεν είμαστε όλοι ίδιοι και ότι η διαφορετικότητα είναι κάτι που πρέπει να σεβόμαστε και να αποδεχόμαστε.
Το True Heart Café δεν είναι απλώς μία καφετέρια και ένας χώρος εργασίας, αλλά ένας χώρος συνάντησης, γνωριμίας και αποδοχής· ένας χώρος ελπίδας ότι μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς δεν αποτελεί ουτοπία, αλλά μπορεί να γίνει πραγματικότητα μέσα από την ενημέρωση, τη συνεργασία και τον σεβασμό στη διαφορετικότητα.
Γράφει η Χριστίνα Γεωργίου